Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/15238 K.2015/13524

Dava, sosyal güvenlik destek primi tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili ve davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

15.02.2003 tarihi itibariyle 5434 sayılı yasaya göre yaşlılık aylığı bağlanan ve davalı Kurum nezdinde 1479 sayılı Yasa uyarınca yapılmış bir sigortalılık tescili bulunmayan davacıya, anılan yasa kapsamında sigortalılığı gerektirir nitelikte bağımsız çalışmaya ilişkin limited şirket ortaklığı kaydı bulunduğu iddiasıyla, 01.10.2008-30.06.2012 tarihleri arası dönem için tahakkuk ettirilen 7185,93 TL sosyal güvenlik destek priminin, yaşlılık aylığından ¼ aylık kesinti oranıyla tahsil edilmeye başlanması üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı, ortağı olduğu ...nin tasfiyeye girdiği 29.12.2005 tarihinden bu yana ticari faaliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle sosyal güvenlik destek primi tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığından yapılan kesintilerin yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, davacının 15.05.2007-30.11.2008 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığı dönemde Kurumca kesilen sosyal güvenlik destek primlerinin Kuruma olan borcundan mahsubuna ve davacının fazlaya ilişkin isteminin reddine karar verilmiştir.

Dosyada mevcut bulunan ...nün 15.11.2012 tarihli yazı cevabından, ...nin 29.12.2005 tarihinde tasfiyeye girdiği ve 20.06.2012 tarihi itibariyle de kaydının silindiği anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 1479 sayılı Kanunun ek 20. maddesinin 3. fıkrasında, diğer sosyal güvenlik kanunlarına göre yaşlılık ve malûllük aylığı bağlananlardan 24. maddenin (I) numaralı bendinde belirtilen kapsamda çalışmaya başlayanların, çalışmaya başladıkları ayı izleyen ay başından itibaren, çalışmalarının

sona erdiği ay dahil sosyal güvenlik destek primi ödeyecekleri belirtilmiştir. 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 30. maddesinin 3. fıkrasında ise,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği günden sonra ilk defa sigortalı olan kişilerden yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra, 4. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç olmak üzere diğer alt bentlerine tabi çalışmaya başlayanlardan aylıklarının kesilmemesi için yazılı istekte bulunanların yaşlılık aylıklarının ödenmesine devam edileceği, bunlardan, almakta oldukları aylıklarının % 15’i oranında sosyal güvenlik destek primi kesileceği, ancak kesilecek olan bu tutarın,

4. maddenin 1. fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılara ilgili yılın Ocak ayında ödenen en yüksek yaşlılık aylığından alınabilecek sosyal güvenlik destek priminden fazla olamayacağı, sosyal güvenlik destek primine tabi olanların primlerinin, aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edileceği hüküm altına alındıktan sonra geçici 14. maddesinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi veya sigortalı olanların, vazife malûllük,

malûllük ve yaşlılık veya emekli aylığı bağlananlar ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışmaya devam edenler hakkında sosyal güvenlik destek primine tabi olma bakımından bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği, ancak, bu Kanunun 4. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından alınacak belgelerle doğrulamak kaydıyla faaliyette bulunulmadığına ilişkin süreler hariç olmak üzere çalışılan süreleri için,

sosyal güvenlik destek primi oranı olarak bu Kanunun 30. maddesinin 3. fıkrasının (b) bendinde belirtilen hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Mahkemenin hükmü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Çünkü, mahkemece anılan şirketteki davacının ortaklık durumu ile şirketin tasfiye sürecindeki ticari faaliyet durumu usulünce araştırılmamıştır.

Mahkemece, davacının ...nin ortağı olup olmadığı, ortaklığı varsa başlangıç ve bitiş tarihleri ilgili ...ndan sorulmalı, 29.12.2005 tarihinde tasfiyeye girdiği anlaşılan anılan şirketin tasfiye döneminde halen faal olup olmadığı ticaret sicil kayıtları ve vergi kayıtları celp edilerek araştırılmalı, sonuçta şirketin ticari faaliyetinin sona erdiği tarihte davacının kendi nam ve hesabına çalışması söz konusu olamayacağından, bu tarihten sonra davacının yaşlılık aylığından sosyal güvenlik destek primi kesintisi yapılamayacağı gözetilmeli ve tüm kanıtlar değerlendirilerek varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekili ve davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.