Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/15419 K.2014/16946

Dava, iş kazası sonucu sürekli işgöremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirin ve diğer ödemelerin, 506 sayılı Kanunun 10. ve 26. maddeler uyarınca tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, bozma üzerine, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılardan ... avukatının temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Teselsüle dayanan davalarda; Kurum, sigortalı ya da hak sahiplerine yaptığı sosyal sigorta yardımlarının tümünün tazminini bütün sorumlulardan birlikte veya sorumluların herbirinden ayrı ayrı yada sadece birinden istemek hakkına sahiptir.Tazmin sorumlularının herbiri vefatları halinde de mirasçıları Kuruma karşı zararın tamamından müteselsilen fakat biribirlerine karşı kendi yada murislerinin kusurları oranında sorumludurlar. Somut olayda da teselsül esasına dayalı olarak açılan davada kusur esasına göre hüküm tesisi;

3-Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun “Çalıştırılan sigortalıları bildirme” başlığını taşıyan 9. maddesinde, işverenin, çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlü olduğu belirtilmiş, “Bildirilmeyen sigortalılar için yapılacak işlem” başlıklı 10. maddesinde, sigortalı çalıştırılmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi durumunda bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca saptandığı tarihten önce gerçekleşen iş kazası, meslek hastalığı,

hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımlarının Kurumca sağlanacağı, ancak, belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirlerin hesap edilecek sermaye değerleri tutarının, 26. maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ayrıca ödettirileceği açıklanmıştır.

Açıklanan yasal düzenlemeler ışığında dava değerlendirildiğinde, sigortalı hakkındaki işe giriş bildirgesini yasal süresinde Kuruma vermeyen ve somut olayda %75 kusurlu bulunan davalı OGM hakkında söz konusu Kanunun 9. ve giderek 10. maddesinin uygulanma koşullarının gerçekleşmesine ve takdiren %99,5 oranına göre sorumluluğun

belirlenmesi gereğine karşın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, 26. madde gereğince %75 kusur oranına göre sorumluluk saptanarak eksik rücu alacağının hüküm altına alınması;

3-Anayasa Mahkemesi’nin, 21.03.2007 gün ve 26649 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 23.11.2006 gün ve E:2003/10, K:2006/106 sayılı kararı ile 26.maddedeki “…sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarla sınırlı olmak üzere…” bölümünün Anayasaya aykırılık nedeniyle iptali sonrasında, Kurumun rücu hakkının, yasadan doğan kendine özgü ve sigortalı ya da hak sahiplerinin hakkından bağımsız basit rücu hakkına dönüşmüş olması karşısında, buna ilişkin mahkemenin kabul gerekçesinde bir isabetsizlik yoksa da;

Açıldığı tarihteki mevzuat hükümlerine uygun olan davanın, yasal dayanağını oluşturan düzenlemenin, yargılama sürecindeki yasa değişikliğiyle ortadan kalkması nedeniyle kısmen reddinde, tarafların sorumluluğu bulunmadığı halde; her davanın açıldığı tarihteki koşullara göre değerlendirileceği yönündeki usul kuralından hareketle davacı Kurumun, davada haksız çıkan taraf olarak nitelenip vekalet ücretiyle sorumluluğuna hükmedilmiş olması ;usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki, bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.