Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/16248 K.2014/19858

Dava, primi ödenen süredeki Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Davacının, 02.02.2009 – 31.08.2012 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında 1287 gün primi ödenmiş zorunlu sigortalılığı bulunmaktadır.

01.01.1986 – 30.12.1988, 25.02.1993 – 11.04.1994 tarihleri arasında vergiye kayıtlı olup, başkaca meslek kuruluşuna veya sicile kaydı bulunmayan davacının, 18.11.1994 tarihli işlem ile 01.01.1986 tarihinden itibaren sigortalı olarak tescil edildiği.

1997 yılı 6. ay ila 1998 yılı 3. ayları arasında prim ödemesinin bulunduğu, 01.01.1986 – 15.08.2005 tarihleri arasında 19 yıl 7 ay 14 günlük sigortalı sayılıp hesaplanan prim borcundan kalanını 5510 sayılı Kanunun Geçici 24. maddesinden yararlanarak 25.06.2008 tarihinde ödediği; hizmet birleştirmesi ile 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi gözetilerek yaşlılık aylığına ilişkin 05.09.2012 tarihli talebinin, kuruluş kaydı bulunmayan dönemlerdeki Esnaf Bağ-Kur sigortalılık süreleri iptal edilerek reddedildiği.

Mahkemenin, Medeni Kanunun 2. maddesine dayalı olarak primlerin Kurum tarafından tahsil edilip kullanıldığı gerekçesiyle uyuşmazlık konusu Esnaf Bağ-Kur sigortalılık süresinin tamamının geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığına hak kazanıldığının tespitine karar verildiği görülmüştür.

Mahkemece, davacı tarafından 1997 ve 1998 yıllarında ödenen primlerin karşıladığı süre Kurumdan sorulmalı; 1997 ve 1998 yıllarında, vergi kaydı nedeniyle zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalısı sayılan döneme ilişkin primlerden fazlasının ödendiğinin anlaşılması durumunda, fazladan yapılan ödemeler uzun süre kullanılmış olacağından Medeni Kanunun 2. maddesi gereği ödeme tarihlerinden öncesi için fazla primin karşıladığı süreye 1479 sayılı Kanunun 79. maddesi gereği isteğe bağlı sigortalılık verilmelidir.

Ne ki, davacının sonraki prim ödemesi 25.06.2008 tarihinde yapılmış olup, bu primlerin Kurum tarafından uzun süre kullanıldığından bahsedilemeyeceğinden, anılan ödemeler nedeniyle Medeni Kanunun 2. maddesinden hareketle geçmişe yönelik sigortalılık verilmesi mümkün bulunmayıp, sigortalıların amacının uzun vadeli sigorta kollarından sağlanacak haklara ulaşmak olduğu değerlendirildiğinde, talebin varlığı halinde ödenen primlerin ödeme tarihinden itibaren karşıladığı süreye isteğe bağlı sigortalılık verilmelidir.

Davacının 02.02.2009 – 31.12.2012 tarihleri arasında zorunlu sigortalılığı bulunmakta olup, 25.06.2008 tarihli toplu prim ödemesinin 25.06.2008 – 01.02.2009 tarihleri arası süre için ödenmesi gereken primden daha fazla olması durumunda, zorunlu sigortalılık sonrası için de 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında olmak üzere isteğe bağlı sigortalılık verilmesi gerekir.

Yaşlılık aylığı talebiyle ilgili olarak da, sigortalılık süresi yukarıda belirtilen şekilde belirlenip, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.