Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/16598 K.2014/17648

Dava, davacının 09.7.1990-26.11.1992 tarihleri arasında geçen 427 günlük ve 16.3.1998-25.9.1998 tarihleri arasında geçen 70 günlük çalışmalarının yeraltında geçen çalışmalar olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, bozma üzerine, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı, C. İth. İhr. Mad. San. Tic. ve Yat. A.Ş ve Şetat Mad. Gıda San. ve Tic. A.Ş vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dairemizin 2009/ 16191 – 2011/ 5559 sayılı bozma ilamına uyulması sonrasında, çalışmaların nezdinde geçtiği iddia olunan işverenler haklarında da dava açılıp iş bu dava ile birletirilmesi sonrası , bozma öncesi alınan bilirkişi raporundan da hareketle yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de; davalılardan Ş. Mad. Gıda San. ve Tic.

A.Ş'nin davalı olarak husumet yöneltilmeye çalışılan E. Metal Madencilik A.Ş.'nin devamı, ünvan değiştirmiş hali olarak kabul edilerek aleyhine hüküm tesis edildiği, ancak bu yönde yeterli araştırma ve inceleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle yapılacak iş, bu yönde yöntemince araştırma yapmak, herhangi bir tereddüte yer kalmayacak şekilde, husumetin, dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin bulunduğu, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124/4. maddesindeki, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceğine ilişkin düzenleme de gözetilmek suretiyle,

davacının E. Metal Madencilik A.Ş. nezdinde geçen çalışmalar hakkında ilgilisine doğru husumet yöneltilip, göstereceği delliller de toplanıp varılacak sonuca göre karar vermektir.

Davalılardan nezdinde geçen çalışmalar yönünden ise, anılan çalışmaların, 506 sayılı Kanunun ek 5. maddesi kapsamında ve davacının iddia ettiği şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda da yeterli inceleme yapılmamış, bilirkişinin bu yönde vardığı sonuca aykırı hüküm tesisi edilmiştir.

Davacının, işyeri özlük ve sigorta sicil dosyası celp edilerek, ihtilaf konusu dönemde çalışılan işyerinin adresi Kurum ve işverenden sorulup belirlenerek, davaya konu dönemde davacının işyerinin hangi bölümlerinde fiilen çalıştığı belirlenerek, çalışmaların itibari hizmet süresinden yararlanmayı gerektirir işyeri koşullarında olup olmadığının belirlenmesine yönelik incelemede;

yapılan işin niteliği, özellikleri ve buna bağlı olarak hangi olumsuz dış etkenlere maruz kalındığı hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulup, davacının itibari hizmet süresinden yararlanması gereken sürenin somut kanıtlara dayalı olarak ortaya konulması gereği üzerinde durulmaksızın, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılardan SGK Başkanlığı, C. İth. İhr. Mad. San. Tic. ve Yat. A.Ş ve Şetat Mad. Gıda San. ve Tic. A.Ş vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.