Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/20727 K.2014/23487

Dava, SSK sigortalılığı ile çakışan Tarım-Bağ-Kur sigortalılığının iptali ise SSK’dan yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı biçimde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.08.1995 tarihi itibariyle 2926 sayılı Yasa Kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilen davacının, ilk defa 23.09.2008, ikinci defa da 26.12.2008 tarihinde prim ödediği, Temmuz 1995- Nisan 2009 döneminde teslimat ve tevkifat kesintilerinin bulunduğu, diğer taraftan davacının, 11.08.1988-21.10.1988 arası 70 gün, 07.09.2000-07.10.2000 arası 31 gün, 09.10.2000-14.11.2000 arası 37 gün, 25.10.2008-31.12.2008 arası 67 gün, 22.01.2009-18.03.2009 arası 58 gün, 22.06.2009-31.12.2010 arası 595 gün, 22.02.2011-21.12.2011 arası 307 gün, 04.02.2012-01.12.2012 arası 297 gün 506 sayılı Yasa kapsamında zorunlu sigortalı olduğu,

öte yandan, davacının Kurumca, 01.08.1995-31.12.1997 ve 01.06.1999-08.09.2000 ve 01.07.2001-28.02.2011 ve 22.12.2011-03.02.2012 ve 02.12.2012-20.12.2012 arası dönemlerde 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım-Bağ-Kur sigortalısı saydığı, dolayısıyla anılan Bağ-Kur sigortalılık sürelerinin 25.10.2008-01.12.2012 arası dönemde aralıklı olarak gerçekleşen ve yukarıda süreleri belirtilen zorunlu SSK sigortalılık süreleriyle çakıştığı anlaşılmaktadır.

Davacı, eldeki davayla 25.10.2008-31.12.2012 arası dönemde zorunlu SSK sigortalılığı ile çakışan Tarım-Bağ-Kur sigortalılığının iptaliyle SSK’dan yaşlılık aylığı bağlanmasını istemiştir. Mahkeme, 25.10.2008-31.12.2012 arası dönemde davacının 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında sigortalı olduğunu belirterek anılan yasanın 4/b-4. maddesinde düzenlenen Tarım-Bağ-Kur sigortalılığının iptaline, tahsis talebinin ise reddine hükmetmiştir.

17.04.2008 tarih 5754 sayılı Yasanın 33. maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasanın 53. maddesinin birinci fıkrası “Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde; öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır” hükmünü içermesi,

13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Yasanın 33. maddesi ile değişik 5510 sayılı Yasanın 53. maddesi ise “Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.

Ancak, sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlar, yazılı talepte bulunmak ve Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla, esas alınmayan sigortalılık statüsü kapsamında talep tarihinden itibaren prim ödeyebilirler.

Bu şekilde ödenen primler; iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilir.

Bu fıkra hükümlerine göre ödeme talebinde bulunulduğu halde ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen primlerin ödenme hakkı düşer.

4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda, (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dışındaki diğer sigortalılık durumu dikkate alınır.” hükmünü öngörmekte, 5510 sayılı Yasanın 6. maddesinin (ı) bendi ise “Kamu idareleri hariç olmak üzere, tarım işlerinde veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz işlerde çalışanlar ile tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan;

tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, bu Kanunda tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğunu belgeleyenler”in anılan Yasanın 4. ve 5. maddelerine göre sigortalı sayılamayacakları hükmünü içermektedir.

Mahkemece, taleple bağlı kalınarak ve 5510 sayılı Yasanın 6. maddesinin (ı) bendi de gözetilerek Tarım-Bağ-Kur sigortalılığının geçerli olup olmadığı araştırılmalı, anılan sigortalılığın geçerli olduğu sonucuna varıldığı takdirde ise 5510 sayılı Yasanın 53. maddesi kapsamında değerlendirme yapılarak tespit talebi konusunda bir karar verilmelidir. O halde; davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.