Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/20902 K.2014/24114

Dava, tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma üzerine, ilamında belirtildiği şekilde, sigortalılık talebine dair davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, kısmen konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dairemizin 2012/ 10199 – 17065 sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir. Ancak, mahkemece dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilebilmesi için, uyuşmazlık konusu çekişmenin ortadan kalkması, başka bir anlatımla; her iki taraf yönünden de davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmamış olması gerekir.

Eldeki dava dosyasına konu somut olayda, Kurumca, 01.4.1995 tarihinden itibaren sigortalı olarak tescil edilen davacının, 5 yılı aşan prim borcu bulunması nedeni ile 5510 sayılı Yasanın Geçici 17. maddesinin “Kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını,

prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. …” hükmü gereğince 31.7.1996 tarihi itibariyle sigortalılığının durduruduğu, 01.5.2008-22.3.2012 dönemi hakında ise yine tescil işlemi yaptığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece öncelikle, anılan maddenin “…Ancak, sigortalı ya da hak sahipleri daha sonra müracaatları tarihindeki 80 inci maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenecek prime esas kazanç tutarı üzerinden

hesaplanacak borç tutarının tamamını, borcun tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde ödedikleri takdirde, bu süreler sigortalılık süresi olarak değerlendirilir. …” hükmü gereği, davacının Kurumca kabul edilen ancak durdurulan sigortalılık süreleri (ihya edilebilir) Kurumdan sorularak belirlenmeli, ihya edilebilir dönem hakkında davanın konusuz kaldığı sonucuna varılmalı, talebe göre Kurumca kabul edilmeyen dönem hakkında ise, ihtilaf konusu olan bu döneme yönelik, bozma ilamımızda açıklanan ilkeler çerçevesinde, davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi,

ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir. Bu değerlendirmenin, hem hakkında kabul hükmü kurulan, hem de red hükmü verilen dönem için yapılması gerektiğine şüphe yoktur.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraflar avukatlarının bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.