Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/21355 K.2014/27096

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan S.. V.. ve Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacının 01.09.2001-30.06.2006 tarihine kadar S.. K.. tarafından işçi olarak fiilen çalıştırıldığı süreler ile 30.06.2006-01.11.2009 tarihine kadar Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda işçi olarak fiilen çalıştırıldığı sürelerin tespitine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren geçici 7'nci maddesinde; bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 506. 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20'nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin tabi olduğu kanun hükümlerine göre değerlendirileceği yönündeki hükmün öngörülmüş olması ve genel olarak kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79'uncu maddesinin onuncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86'ıncı maddesinin dokuzuncu fıkrasıdır.

506 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi ile "işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler..." olarak tanımlandığı, yine 5510 sayılı Kanun'un 12'inci maddesi ile "işveren; 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre sigortalı sayılan kişileri çalıştıran gerçek veya tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar"

olarak tanımlandığı, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.

Davaya konu somut olayda;

1-)Tespiti istenilen dönemde çalışmanın geçtiği iddia edilen işyerleri Atatürk İlköğretim Okulu, Silvan Serdar Çelik İlköğretim Okulu, Atatürk İlköğretim Okuluna bağlı pansiyon, Silvan Gazi İlköğretim Okulu, Adil Kepolu İlköğretim Okulu, Silvan lisesi ve Kazım Karabekir İlköğretim Okulu olup, esas itibariyle işyerlerinin Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faal olması nedeniyle, Milli Eğitim Bakanlığı dava konusu olayda asıl işveren konumunda olup, davacı vekili tarafından anılan Bakanlığa husumet yöneltilmesi yerindedir. Bu haliyle mahkemece Milli Eğitim Bakanlığı yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi isabetli değildir.

2-)İ.. B..na açılan dava yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş ise de, davacı vekili dava dilekçesinde ve yargılama aşamasında, davacının S.. K..na ait S.. V.. biriminde çalışıldığını iddia etmesi karşısında, çalışmanın varlığı araştırılmalı, çalışılan birim ve süresi usulünce belirlenmeli, şayet sair zamanda Kaymakamlık nezdinde çalışmanın varlığı da belirlenecek olursa İ.. B..na husumet yöneltilmesinin yerinde olacağı gözetilmelidir.

3-)Mahkemenin kabulü yönünden ise; öncelikle, yapılması gereken iş davalı işyerinin kapsamı, davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı gerektirip gerektirmediği,

çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, çalıştığı iddia edilen her bir okul yönünden tespiti istenilen dönemde görev yapan kişiler resen seçilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çalışmanın geçtiği iddia olunan okullardan çalışmanın varlığını kanıtlayabilecek tüm bilgi, belge ve kayıtlar istenilmeli, komşu işyerlerinin işverenleri ile hizmetleri bildirilen çalışanları tespit edilerek dinlenilmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa, giderilmeli, böylelikle, kayıtlarda görünmeyen davacı çalışmalarının, hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği,

ya da, bildirim dışı kaldığı hususu, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucunda, yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı S.. V.. vekili ve davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.