Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/22791 K.2016/1399

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yargılama aşamasında, Dairemizin 2013/ 11979 – 16006 sayılı onama ilamı ile kesinleşen davada, 24.10.2008 tarihli iş kazasında yaralanan sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımlarının (tedavi giderleri ile geçici işgöremezlik ödeneklerinin) alt işveren olarak nitelenen ve %60 kusurlu bulunan A... Mak...Ltd.Şti'den, Kurum zararının anılan kusur karşılığına hükmedilmiş olup; işbu davada ise belirtilen davada taraf olmayan, ancak ilk davada alınan kusur raporunda asıl işveren olarak %20 kusurlu bulunan K.A......A.Ş'den, %20 kusur karşılığı bakiye Kurum zararının, 5510 sayılı Kanunun 21. ve 76. maddelerince tahsili istenilmektedir.

Yapılan yargılama sonunda, ayrı bir kusur raporu alınmayıp, yukarıda belirtilen davada dayanılan kusur raporu hükme esas alınmış ise de, anılan kusur raporunun o davada taraf olmayanlar yönünden bağlayıcı bulunmadığı gözetilerek, taraf birliği bulunmayan iş bu rücu davasında yeniden kusur incelemesi yaptırılması gerekir.

5510 sayılı Kanunun “İş Kazası ve Meslek Hastalığı İle Hastalık Bakımından İşverenin ve Üçüncü Kişilerin Sorumluluğu” başlıklı 21/1. maddesine göre.

İş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.

Aynı maddenin 4.fıkrasında ise, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği düzenlemesi yer almıştır.

Anılan madde ile Kurumun rücu alacağından sorumluluk, ancak kusurun varlığı halinde mümkündür.

Kusur raporlarının, 5510 sayılı Yasanın 21., 4857 sayılı Yasanın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Olay tarihinde yürürlükte olan 5510 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmüne göre alt işveren , bir işte veya bir işin bölüm veya eklentisinde işverenden iş alan ve kendi adına sigortalı çalıştıran 3. kişidir.

Asıl işveren alt işveren ilişkisinin varlığı için, öncelikle, işin başka bir işverenden alınmış olması, bir başka ifade ile asıl işverenin işverenlik sıfatına sahip olması, asıl işyeri ya da işyerinden sayılan yerlerde kendi adına işçi çalıştırıyor olması gerekir.

İşin belirli bir bölümünde değil de tamamının bir bütün halinde ya da bölümlere ayrılarak başkalarına devredildiği, işten bu yolla tamamen el çekildiği, sigortalı çalıştırılmadığı için işveren sıfatının haiz olunmadığı durumda ise, bunları devralan kişiler alt işveren, devredenler de asıl işveren olarak nitelendirilemeyecektir.

Alt işveren sıfatının kazanılmasında diğer koşullar ise, asıl işverenden istenilen işin, asıl iş, ya da, işyeriyle ilgili işin bir bölümünde veya işyeri eklentilerinde alınmış olması ve bu işte işi alanın kendi işçilerinin çalıştırılması ve bu nedenle de işveren sıfatına sahip olunmasıdır.

Yukarıdaki açıklamalar gözetildiğinde mahkemece yapılacak iş, davalı K..... İşletmeleri...A.Ş ile ilk davada taraf olan A.... Mak...Ltd.Şti arasında kazanın gerçekleştiği işe ilişkin sözleşmeleri getirtip, anılan düzenlemeler kapsamımnda aralarındaki hukuki ilişkiyi belirlemek ve olayın gerçekleştiği iş kolunda iş güvenliği bakımından uzman kişilerden oluşan bilirkişi heyetinden uygun bir kusur raporu aldırılmaktır.

O hâlde, davalı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.