Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/22925 K.2015/4868

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ....... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, Mayıs 1994 - 2004 tarihleri arasında her yıl, üç aylık süre hariç, eksik bildirilen günlerin tespitine karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece; çalışmaların taşeron şirketler üzerinden bildirilmesinin, davalı işyerinde kesintisiz çalışma gerçeğini ortadan kaldırmayacağı, davacının bildirilen süreler ile, üretime ara verilen süreler dışında da, sürekli ve kesintisiz davalı işyerinde çalıştığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; Dairemizin, 13.06.2011 tarih ve 2010-/1928 E. ve 2011/8661 K. sayılı ilamında belirtilen gerekçeler ile bozulan karar üzerine, bozmaya uyularak ve bir kısım işverenler de davaya dahil edilmek suretiyle bu kez, bozma öncesi ve sonrası dinlenilen tanık beyanları gözetilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece bozma ilamına uyularak karar verilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiş olup, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Şu halde, Mahkemece, yapılması gereken iş; dava konusu dönemde davacı adına hizmet bildirilen işverenlerin tümü (....... ve ...... sicil sayılı işyerleri de dahil olmak üzere) Kurumdan sorulmak suretiyle tespit edilmeli, hizmet bildiriminde bulunulan tüm işverenlere ait işyeri dosyaları ile var ise taşeronluk sözleşmeleri de celbedilmeli, davaya dahil edilmeyen işverenlerin bulunması halinde, yöntemince davanın bu işverenlere yöneltilmesi sağlanmalı, davacı çalışmalarının tespiti açısından;

tüm davalılar yanında çalışmaları Kurum kayıtlarına geçen çalışanlar, resen tespit edilerek yeteri kadarının tanık sıfatı ile beyanlarına başvurulmalı, bildirimlerin yapıldığı işverenler ile davalı şirket arasındaki asıl işveren-taşeron ilişkisi irdelenmeli, fiili çalışmanın varlığı açısından da, işyeri kayıtları ve birlikte çalışanlardan yeteri kadarının beyanlarından yararlanarak ve gerektiğinde davanın niteliği gereği tarafların göstereceği deliller yanında, re'sen araştırma ilkesi de gözetilerek,

mahkemece, tespit edilecek diğer deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle, davacının, dava ettiği sürelerdeki çalışmalarının fiilen var olup olmadığı ve hangi işveren yanında geçtiği belirlendikten sonra sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.