Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/22927 K.2014/26699

Davacı, .... Köyü’nde 01.01.1973-30.09.2006 tarihleri arasında köy bekçiliği yaptığı iddiası ile davalı tarafça bu sürede kuruma bildirilmeyen sürelerinin sigortalı çalışma olarak tespitini istemiştir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davaya konu somut olayda , davacıya ait 01.01.1974 ve 01.09.1993 tarihli iki adet bekçi cüzdan suretleri, önce davalı olarak gösterilip dava aşamasında tüzel kişiliği kalkan Kadirli Belediyesi’nden gelen 1989, 1991 ve 1994 yıllarına ait ödeme belgeleri ve Jandarma’dan gelen 30.09.2006 tarihli tüfek teslim belgesi mevcut olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece bu bilgi ve belgeler ışığında talep gibi kabul kararı verilmiştir.

Bu tür sigortalı hizmetlerin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olup, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerekeceği yönündeki ilke gereğince. Mahkemece, verilen kabul kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Davacının kesintisiz olduğunu iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; çalışmaları ile ilgili tüm belgelerin aslının davalı Kurumdan, Köy Muhtarlığından ve Kaymakamlıktan getirtilmesi, talep konusu döneme ait Köy Karar defterleri ile gelir gider defterlerinin getirtilip incelenerek bu konuda davacıya yapılan kayıtlı ödemelerin olup olmadığının araştırılması,

iş bu belgelerden davacının imzasını içerenler yönünden imzanın aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkâr edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan, yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delillerinin sorulması, tüfek teslimine ilişkin bilgi ve belgeler ilgili Jandarma’dan istenilmesi,

dava konusu dönemde davacı dışında bekçi olarak bildirim yapılıp yapılmadığı belirlenerek şayet yapıldı ise bu kayıtlı kişiler ile köyde görev yapan kamu görevlileri ve saptanan ihtiyar heyeti üyelerinin kanaat edinmeye yeteri kadarının bilgi ve görgülerine başvurulması, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, çelişkiler olursa, usulünce giderilmesi, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu hususun, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek,

varılacak sonuç uyarınca bekçi cüzdan tarihi olan 01.01.1974 tarihi esas alınarak bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.