Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/23010 K.2014/24594

Dava, tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında da davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Mahkemece, yapılan yargılama sonunda verilen ilk hüküm; Dairemizce, yapılan temyiz denetimi üzerine bozulmuş olup, anılan 19.12.2013 gün ve 10135/24891 sayılı ilama uyulmasına karşın, bozma gereklerinin tam anlamıyla yerine getirilmediği belirgindir. Bu bakımdan;

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı taraflar vekillerinin, sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 02.01.2001 – 11.05.2006 döneminde davalı işverene ait işyerinde hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin ve gerçek sigorta primine esas kazanç tutarının tespitine ilişkin davada mahkemece yapılan yargılama sonunda, işçilik alacaklarına yönelik olarak açılan davada verilen ve temyiz edilmeksizin kesinleşen ilama dayanılarak 02.01.2001 – 22.02.2006 tarihleri arasında asgari ücretin 2,67 katı ücretle çalışıldığının tespitine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun “Prime esas ücretler” başlığını taşıyan 77. maddesinin 1. fıkrasında, sigortalılarla işverenlerin bir ay içinde ödeyecekleri primlerin hesabında :

a-) ……….,

b-) ……….,

c-) İdare veya kaza mercilerince verilen karar gereğince (a) ve (b) fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamının esas alınacağı öngörülmüştür.

Buna göre, maddenin 2. fıkrasında sayılan istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen gelirlerden sigorta primi kesilmesi asıldır.

Anılan Kanunda ücretin tanımı yapılmamış olup söz konusu maddenin 1. fıkrasının (a) bendindeki “ücretler” kavramı içine asıl ücretle birlikte fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi unsurlar da girmektedir. (c) bendi gereğince, idare veya yargı makamları tarafından belirlenen ücretlerin prim hesabına esas alınabilmesi için bu tür kazançlara hak kazanmak yeterli olmamakta, işçilik alacaklarına ilişkin taraflar arasında çıkan uyuşmazlıkta mahkemece verilen karar sonrasında işçiye (sigortalıya) ödeme yapılmış olması aranmakta, bu durumda,

yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların primlerinin sigortalı payının infaz sırasında infaz sırasında sigortalıya yapılan ödemeden düşülmesi işverenin Kuruma karşı prim yükümlülüğünü kaldırmadığı da dikkate alınmak suretiyle, ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dâhil edilmesi, hizmet akdi daha önceki bir tarihte sona erdiği takdirde ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında, dava değerlendirildiğinde; sigorta primine esas kazanç tutarının tespiti yönünden, işçilik alacakları davasında kesinleşen karar sonrasında davacı vekili ile davalı arasında takip dışı protokolün yapıldığı, protokole göre Bakırköy 3. İş Mahkemesinin 2006/3289 Esayılı dosyasında bütün dosya borcunun 25000 TL olduğu konusunda anlaşıldığı,borçlu tarafından 18.000 TL sinin alacaklıya ,4500 TL sinin alacaklı vekiline ödendiği sabit olup ; mahkemece talep konusu dönemden sonra (hizmet tespitinin sona erdiği )işverence yapılan bu ödemelerin yukarıda da açıklandığı üzere davacının son aylığına teşmil edilmesi gerektiği halde bunun gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.