Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/24088 K.2016/4791

Dava, 18.03.1986-15.10.1996 tarihi itibariyle... sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İnceleme konusu olayda; davacının ...sunulan ancak kurum kayıtlarında yer almayan ... tarihli belge ile sicil numarası aldığı, 09.07.1986 tarihinde 12.276 TL ve yine 26.12.1986 tarihinde 12.276 TL prim ödemesi gerçekleştirdiği, yine davacının 20.04.1995 ve 20.04.1996 tarihlerinde tütün satımından dolayı tevkifat yapıldığı tevkifatların kuruma intikal ettiği bu dönemin Kurum tarafından sigortalı olarak kabul edildiği, davacının 6111 sayılı Yasa kapsamında prim borçlarını yapılandırma başvurusunda bulunduğu, prim ödeme tarihinde giriş bildirgesi bulunmadığından talebin reddedildiği,

18.03.1986-15.10.1996 tarihi itibariyle ...sigortalısı olduğunun tespiti talebi Mahkemece, davacının ilk defa prim ödemesinin bulunduğu 09.07.1986 tarihini takip eden ay başından itibaren 2926 sayılı Yasanın 60. maddesi kapsamında 01.08.1986-01.05.1995 tarihleri arası isteğe bağlı Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğu gerekçesiyle yazılı şekilde davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

2926 sayılı Kanunun 2. maddesinde, Kanunla veya kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın, 3.maddenin (b) bendinde tanımlanan tarımsal faaliyette bulunanların ...sigortalısı sayılacakları belirtilmiştir.

Anılan Kanunun 3.maddesinin (b) bendinde "Tarımsal faaliyette bulunanlar: kendi mülkünde, ortaklık veya kiralamak suretiyle başkalarının mülkünde, kamuya mahsus mahallerde ekim dikim, bakım, üretim, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veya doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle bitki, orman, hayvan ve su ürünlerinin üretimini, avlanmasını, avcılar ve yetiştiriciler tarafından muhafazasını, taşınmasını sağlayanlar veya bu ürünlerden sair bir şekilde faydalanmak suretiyle kendi adına ve hesabına faaliyette bulunanlar" olarak tanımlanmış, 5. maddesinde, sigortalı olmanın zorunlu olduğu, sigortalı

olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemeyeceği ve kaçınılamayacağı, 6. maddesinde ise, diğer sosyal güvenlik kuruluşları kapsamına tabi bir işte çalışanların, çalışmaya başladıkları tarihten bir gün önce, sigortalılıklarının sona ereceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca aynı Kanunun 9. maddesi Kuruma re'sen tescil yükümlülüğü yüklemiştir.

Anılan Kanunun 10. maddesine göre ise, kayıt ve tescil işlemlerinde valilik, kaymakamlık, özel idare, belediye, muhtarlık ve nüfus idareleri kayıtları ile, diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri ve birliklerinin T...ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının esas alınacağı bildirilmiştir.

...sigortalılığının yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Kanunda, bildirimsiz kalan sigortalılar için 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddesinde öngörülen "hizmet tespiti" davasına koşut bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Anılan düzenlemede, kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takiben başlayacağının hükme bağlanmış olması karşısında, kayıt ve tescil, yada tescil yerine geçen iradi prim ödemesi veya prim tevkifatı öncesine isabet eden tarımsal faaliyet ve buna dayalı ...sigortalılığının tespiti" söz konusu olamayacaktır.

Somut olayda; Yapılan araştırmalardan uyuşmazlık konusu dönemde zorunlu sigortalılık şartlarının mevcut olmadığından ve prim ödemelerinin ne kadarlık bir süreyi karşıladığı tespit edilmeden 01.08.1986-01.05.1995 tarihleri arası isteğe bağlı ... sigortalısı olarak kabulü mümkün değildir. Mahkemece, davacının prim ödemelerinin, ödeme tarihinden sonraki dönem için, ödeme tarihini takip eden günden itibaren esas alınmak suretiyle, her bir primin ödendiği tarihten itibaren karşıladığı süre kadar isteğe bağlı sigortalı sayılması gerekeceği gözetilerek davalı Kurumdan 09.07.1986 ve 26.12.1986 tarihlerinde yapılan ödemelerin ne kadarlık süreyi karşıladığı sorularak sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.