Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/24727 K.2016/6765

Dava, 01.01.2004 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanun kapsamında geçen sigortalılığının geçerli olduğunun tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 01.01.2004 tarihinde başlayan 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının, fiili çalışma olmadığı gerekçesiyle davalı Kurumca yapılan müfettiş incelemesine istinaden iptaline dair Kurum işleminin iptali ile, 01.01.2004 tarihinden itibaren primleri düzenli olarak ödenmiş olan sigortalılık süresinin geçerli olduğuna ve iptal edildiği tarihten itibaren sigortalı sayılması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş olup.

Mahkemece, SGK denetmenleri tarafından yapılan araştırmada davacının İstanbul'da ikamet ettiği Bartın merkez Ören Köyü'nde oturmadığı babasının yanına zaman zaman gelip gittiği, köyde durduğu dönemde bağ bahçe işleri yaptığı hususlarının tespit edildiği, dinlenen tanıkların davacının 2007/2008 yıllarında İstanbula taşındığını yazın 2-3 ay köye gidip döndüğünü, yaz aylarında tarım işlerini yaptığını beyan ettikleri, buna göre davacının tarımsal faaliyetinin süreklilik arz etmediği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir.

Kurumca davacının ikamet adresinin 12.02.2007 tarihinden Sultanbeyli/İstanbul olarak değiştiğinin belirlenmesi üzerine, 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalıların başvurdukları ilde ikamet mecburiyeti olup, ikametini başka ile taşıyanların halen aynı adreste süreksiz tarım işleri ile uğraşıp uğraşmadığının incelenmesi gerektiği gerekçe gösterilerek yapılan müfettiş incelemesi sonucu, davacının hiçbir zaman tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışmadığı kanaatinin bildirilmesi üzerine, Kurumca, 01.01.2004 tarihinde başlayan 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının baştan itibaren iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Konuya ilişkin yasal mevzuatın incelenmesinde; 2925 sayılı Kanunun; amacını belirleyen 1. maddesi “Bu kanunun amacı, tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların bu kanunda yazılı şartlarla sosyal güvenliğinin sağlanmasıdır.” hükmünü, kapsamını belirleyen 2.maddesinde, “...süreksiz olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışanlar istekte bulunmaları kaydıyla bu Kanununa göre sigortalı sayılırlar.” hükmünü, sigortalı sayılmayanları belirleyen 4. maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında;

a) 18 yaşını doldurmamış olanlar,

b) Sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödemekte olanlar,

c) Dul, yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi işgöremezlik geliri alanlar hariç, sosyal güvenlik kuruluşlarından emeklilik (yaşlılık) veya malullük aylığı ile sürekli tam işgöremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanlar,

d) 01/07/1976 tarih ve 2022 sayılı Kanuna göre aylık bağlananlar, sigortalı sayılmazlar.” hükmünü, yine anılan Kanunun sigortalılığın sona erme ve kesilme koşullarının düzenlendiği 6. maddesinde ise; “Sigortalı olanlardan;

a) Primlerini gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ait olduğu yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar ödemeyenlerin o yılın 1 Ocak gününden itibaren,

b) Sigortalılıklarına devam etmek istemediklerini Kuruma yazılı olarak bildirenlerin, bu bildiriminin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi izleyen yılbaşından itibaren,

c) Sosyal güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başlamaları nedeniyle prim veya kesenek kesilmeye başladığı tarihten itibaren, sigortalılıkları sona erer…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından, davacının 12.02.2007 tarihinden itibaren İstanbul'da ikamet etmeğe başladığı anlaşılmakla; davacının babasının, oğlunun özürlü raporu olduğuna dair beyanı da gözetilerek, 12.02.2007 tarihinden önceki döneme ilişkin olarak, böyle bir rahatsızlığı olup olmadığını, var ise süreksiz olarak olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışmasına engel olup olmadığını ortaya koymak, engel değilse anılan dönem yönünden davanın kabulüne karar vermektir.

12.02.2007 tarihinden sonraki döneme ilişkin olarak ise yapılacak iş; davacının, 2925 sayılı Kanun kapsamında tüm belgeleri içeren dosyası getirtilerek, hangi tarihler arasında sigortalı sayıldığı, hangi sürelerin iptal edildiği sorularak talebe konu edilen dönem tereddütsüz belirlenmeli; davacının İstanbul’a taşındıktan sonra geçimini nasıl sağladığı, sürekli ve tam zamanlı çalışıp çalışmadığı, yaptığı işlerin yanı sıra ayrıca tarım işi ile de uğraşıp uğraşmadığı yöntemince araştırılarak, tanık beyanları ile birlikte değerlendirilmeli;

tarım işlerinde hizmet aktiyle süreksiz olarak çalışanların, sigortalılık tescilinin sağlandığı bölge dışına taşınarak ikamet adresini değiştirmesinin sigortalılığının sona erme sebepleri arasında sayılmadığı gözetilerek, davacının 2925 sayılı Kanun hükümleri kapsamında sigortalılık niteliğinin devam edip etmediği ve 6. madde kapsamında sigortalılığın sona erme sebeplerinin oluşup oluşmadığı yukarıda açıklanan maddi ve hukuki ilkeler uyarınca değerlendirildikten sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Elbette bu dönem yönünden de süreksiz olarak olarak tarım işlerinde hizmet aktiyle çalışmasına engel olacak bir rahatsızlığı bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Mahkemece açıklanan maddi ve hukuki esaslar gözetilmeden, eksik inceleme ile ile yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.