Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/25307 K.2015/748

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum ve vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9. maddeleri uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, davalıların ikamet ettiği apartmanın 1.11.2003- 12.01.2010 tarihleri arası dönemde kaloriferlerini yakmak suretiyle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece, istemin kabulüne karar verilmiş ise de, dosya kapsamından, yapılan işin ne kadar sürdüğü, tam zamanlı mı yoksa part-time çalışma mı olduğu, kullanılan yakıtın cinsi, binada ayrı bir kapıcı dairesi olup olmadığı, davacının nerede ikamet ettiği, davacının birden çok apartmanın kaloriferlerini yakıp yakmadığı, ateşçi belgesi olup olmadığı, binada kalorifer yakımı dışında başka işler yapıp yapmadığı hususlarında araştırma yapılmaksızın eksik inceleme sonucunda karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece resen araştırma ilkesi doğrultusunda, tarafların gösterdiği tanıklar ile yetinilmeyerek, civar apartmanlarda uzun yıllar oturan komşu ya da yakın yerlerde kayıtlara geçmiş çalışanlar (diğer apartmanların kapıcıları, komşu market ve bakkal işleten ve çalışanları) ile davacının bu çalışmalarını bilebilecek durumda olan mahalle

muhtarı veya azaları tespit edilip tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, dava konusu dönemi kapsar şekilde ateşçi belgesi olup olmadığı sorulmalı, varlığının tespiti halinde dosya içerisine yöntemince celbi sağlanmalı, yapılan işin kapsam ve niteliği de nazara alındığında davaya konusu binada davacının; kalorifer yakımı dışında, her gün çöp toplama, bina sakinleri için alışveriş yapma, ekmek vesaire ihtiyaçlarının alımı gibi işlerini karşılama, temizlik yapma gibi hizmetleri yerine getirip getirmediği ve yaptığı işlerin gün içinde aldığı zaman dilimi belirlenmeli, davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı kim tarafından yapıldığı,

binada bu işleri yapan başka biri olup olmadığı, başka yerlere kalorifer yakımı vs. gibi işlere gidip gitmediği tespit edilmeli; buna göre tam zamanlı mı yoksa part time çalışma mı olup olmadığının tespiti ile, part-time çalışmanın kabulü halinde günlük çalışma saatine göre (4857 sayılı İş Kanununun 63. maddesi gereğince 7.5 saat çalışmanın 1 günlük çalışma hesabı ile) haftalık ve aylık çalışma süresinin kaç gün olduğu açıkça belirlenmeli, buna ilişkin olarak gerektiğinde uzman bilirkişi görüşü de alınmak suretiyle,

kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde Kuruma bildirimi olmayan davacının çalışma süresi açıklığa kavuşturularak yapılacak değerlendirme sonucuna göre bir karar verilmelidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 29.04.2011 gün, 21-130-256 sayılı kararı)

Ayrıca dosya kapsamından davalılar ... ve ...'ın aynı kişi olduğu anlaşıldığından, dava konusu binaya ilişkin tedavüllü tapu kayıtları celp edilerek davalı olarak gösterilen ...'ın kat maliki olup olmadığı saptanarak taraf sıfatının değerlendirilmesi gerekir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular üzerinde durulmadan, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılardan Kurum ve... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.