Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/25799 K.2015/11182

Dava, Türk Ticaret Bankası Emeklilik Sandığı Vakfı Tesis Senedine göre aylıkların hesaplanmaması nedeniyle oluşan fark alacağın, 2003 ve 2006 yıllarına ait zam artışlarından kaynaklanan fark alacağın tahsili, vakıf senedinde belirtilen usule göre yeniden yapılacak hesaplama ile emekli olduğu tarihte ve dava tarihinde yaşlılık aylığının tespiti ile bu şekilde düzeltilerek bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Medeni usul hukukunda hukuki yarar, mahkemeden hukuksal korunma istemi ile bir davanın açılabilmesi için, davacının bu davayı açmakta (veya mahkemeden hukuksal korunma istemekte) bir çıkarının bulunması gerektiğine ilişkin ilke anlamına gelir. Davacının dava açmakta hukuk kuralları tarafından haklı bulunan (korunan) bir yararı olmalı, hakkını elde edebilmesi için mahkeme kararına ihtiyacı bulunmalı ve davacı mahkemeyi gereksiz yere uğraştırmamalıdır (..., Ankara 2009, Önsöz VII).

Öte yandan, bu yararın, "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" olması gerekir (a.g.e., s.135).

Öğreti, dava açarken menfaatin (hukuki yararın) bulunması gereğini, "dava şartı" olarak kabul etmiştir. Bu şart, "dava konusuna ilişkin genel dava şartlarından biri" olup, davanın esası hakkında inceleme yapılabilmesi ve esas hakkında hüküm verilebilmesi için varlığı gerekli olduğundan "olumlu dava şartları" arasında sayılmaktadır. Bu nedenle, menfaate, "davanın dinlenebilmesi (mesmu olması, kabule şayan olması) şartı" da denilmektedir (a.g.e., s.19-21).

Nitekim, aynı görüş, Hukuk Genel Kurulunun 10.10.2012 tarih ve 2012719-477 Esas, 2012/711 Karar sayılı kararında da benimsenmiştir.

Bir davada, menfaat (hukuki yarar) ilkesinin dava şartı olarak gözetilmesi, yargılamanın amacına ve usul ekonomisi ilkesine uygun olarak yargılama yapılmasına yarar sağlayacağı, her türlü duraksamadan uzaktır.

Dosya kapsamına göre, 01.09.2000 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanan davacıya, Kurumca, dava tarihi itibariyle 1.039,74TL yaşlılık aylığı ödendiğinin beyan edilmesi karşısında, Mahkemece, Kurumca ödenmekte olan aylığın tespitinde hukuki yarar bulunmadığı gözetilmeksizin, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum avukatının, bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.