Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/26359 K.2015/2713

Dava, ölüm aylığının kesilmesi yönündeki Kurum işleminin iptaliyle borçlu olmadığının tespiti ve kesilen aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında 21.09.1999 tarihinde boşanma kararı verilen davacıya, yaşamını yitiren sigortalı babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca kesilerek, 01.10.2003–01.07.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden 18.694,34 TL borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

Eldeki dosyada mahkeme davayı boşanan eşlerin birlikte yaşamadığından aylığın iptali ve borç çıkarılmasına ilişkin kurum işleminin iptali yasal mevzuata aykırı ve hatalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir. Mahkemenin 01.10.2003-01.10.2008 tarihleri arasında kurmuş olduğu kabul hükmü isabetli ise de; 01.10.2008-01.07.2010 arası verilen kabul hükmü yanılgılı ve hatalı değerlendirme nedeniyle isabetsizdir. Şöyle ki; davanın yasal dayanağı, 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 56. maddesinin ikinci fıkrasıdır. Bu nedenle davacı kurumun yersiz ödenen aylıkların geri istenmesi 01.10.2008 tarihinden itibaren mümkündür. Somut olayda Sosyal

Güvenlik Kontrol Memurluğu'nca gerçekleştirilen soruşturma kapsamında elde edilen somut veri ve saptamalar, bu soruşturma kapsamında beyanına başvurulan Mahalle Muhtarı M.T.'nin, davacı ve boşandığı eşinin beraber yasadıklarına yönelik imzalı beyanı ve boşanılan eşin ve davacının aynı apartmanda farklı dairelerde oturduklarına ilişkin imzalı beyanları, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı'nın cevabı yazısına göre de davacı ve boşandığı eşinin 2008 seçimlerinde aynı adres aynı sandıkta ardı sıra numaralarda oy kullandıkları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ve boşandığı eşinin aynı apartmanda oturmalarının hayatın olağan akışına aykırı olması ve 17.06.2010 tarihli Sosyal Güvenlik Kontrol Memuru raporunun aksinin ispat edilemediği anlaşılmıştır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece davanın 01.10.2008-01.07.2010 arası reddine karar verilmesi gerekirken bu dönem yönünden davanın kabulüne karar verilmesi, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.