Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/26638 K.2016/1675

Dava, 1479 sayılı Kanun kapsamında ... sigortalısı olduğu süreler nazara alınarak yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile hak ettiği aylıkların yasal faizi ile tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7'nci maddesindeki.

“Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri,

borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler.” düzenlemesi ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı gereği 1479 sayılı Kanunun 24., 25. ve 79'uncu maddeleridir.

Davanın yasal dayanağı olan ve 01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Kanunun 24. ve 25'inci maddelerinde kollektif, adi komandit ve sermayesi payalara bölünmüş komandit şirketilerin bir kısım ortakları ile limited şirketlerin ortakları zorunlu sigortalı sayılmış iken, anılan maddelerde 2229 sayılı Kanun ile yapılan ve 04.05.1979 günü yürürlüğe giren değişiklik ile limited şirket ortakları yanında anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları da kapsama alınmıştır.

Sonraki değişikliklerde de anonim şirketilerin kurucu ortaklarının zorunlu sigortalılığı hükmü korunmuştur. 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanunun 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre ise, zorunlu sigortalılık kapsamından anonim şirketlerin kurucu ortakları çıkarılmıştır.

Davacının 16.06.1997 tarihinde davalı Kurum kayıtlarına intikal eden bildirge ile 09.05.1986 tarihinden başlayan anonim şirket yönetim kurulu üyeliğine istinaden 18 yaşını ikmal ettiği 25.12.1986 tarihinden itibaren zorunlu ... sigortalılık tescili yapılmış, 2013 yılına kadar kesintisiz sigortalı kabul edilerek bir kısım prim ödemelerinde bulunmuştur.

Ancak davalı Kurum tarafından davacının anonim şirket yönetim kurulu üyeliğinin 27.12.1999 tarihinde sona erdiğinin ve 27.08.2004 yılında vefat eden babasından miras yoluyla intikal eden bir başka anonim şirkette ortaklılığı bulunsa da yönetim kurulu üyeliği bulunmadığının; ayrıca yasal düzenlemeler çerçevesinde, ... sigortalılığı için gerekli olan, kendi adına ve hesabına çalışma koşuluna ek olarak, gerçek ve götürü usûlde gelir vergisi mükellefi olma, Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı bulunma veya kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun kayıtlı bulunma koşulları bulunmadığının anlaşılması üzerine,

sigortalılığı yeniden düzenlenerek, 27.12.1999 tarihinden sonraki sigortalılık süreleri iptal edilmiştir.

Davacının 27.12.1999 tarihinden itibaren davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında zorunlu sigortalılık şartlarını taşımadığı açıktır. Ancak Mahkemece, Medeni Kanunun 2'nci maddesi uyarınca iyiniyetli olduğundan bahisle davacı, 15.03.2012 tarihine kadar kesintisiz zorunlu sigortalı kabul edilmiştir. Oysa, 1479 sayılı Kanunun 79 ve ...

İsteğe Bağlı Sigortalılık Yönetmeliğinin 5'inci maddelerine göre, isteğe bağlı ... sigortalısı olmak için Kuruma yazılı başvuru ya da isteğe bağlı sigortalı olma iradesini ortaya koyacak şekilde Kuruma prim ödemesinin varlığı koşul olup, davalı Kurumun kabul ettiği sigortalılık süreleri için ödenmesi gereken prim borçları dışında davacının ödediği primin, ödendiği tarihten itibaren, sonraki prim ödemeleri de gözetilmek suretiyle karşıladığı süre kadar davacının 1479 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olarak kabul edilmesi gerekir.

Bu nedenle öncelikle, davacının ödediği primlerin, Kurumun kabul ettiği sigortalılık süreleri için ödenmesi gereken prim borçları dışında kalan miktarı tespit edilmelidir.

Primin ödendiği tarihten ileri doğru Kuruma yapılan prim ödemelerine göre karşıladığı süre bilirkişi marifetiyle belirlenerek, 4956 sayılı Kanunun 33'üncü maddesi ile değişik 1479 sayılı Kanunun 79'uncu maddesinin 3'üncü fıkrasının “İsteğe bağlı sigortalılık… sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona erer" hükmü de nazara alınarak,

davacının ödediği primlerin karşılığı isteğe bağlı sigortalılık süresi ve giderek yaşlılık aylığı tahsis koşullarını taşıyıp taşımadığı tereddüde mahal bırakmayacak şekilde belirlenerek, varılacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.