Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/26798 K.2015/5442

Davacı,10915879 sigorta sicil numarasının kendisine ait olduğunun tespiti ile 01.04.2013 tarihi itibari ile 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıklarının faizi ile tahsilini tespitini istemiştir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde, ”davanın kabulü ile; davacının isminin Halil olarak kurum kayıtlarında düzeltilmesine,karar vermiştir.

Hükmün, davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Mahkemelerce verilen hükümlerin Hukuk Muhakemeleri Yasasının 294 ve 297. maddelerinde tanımlanan unsurları taşıması ve “…taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi…” yönündeki hükümlerinin kararın yazımında dikkate alınması gerekli olup, Mahkemece davacının aidiyet yönünden talebinin kabul edilmiş ise de, 01.04.2013 tarihi itibari ile 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti ile ödenmeyen aylıklarının faizi ile tahsiline ilişkin herhangi bir karar verilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

2-Eldeki davada, davalı kurumun davacının 2013 yılındaki tahsis talebine, 10915879 sigorta sicil numarası ile kayıtlı olan, 22.03.1978 tarihli işe giriş bildirgesindeki ismin Ali ve Doğum yerinin de Bulgaristan olduğu gerekçesi ile aidiyetinde doğan ihtilaf nedeniyle, aylık bağlanamayacağını bildirdiği, davacının eldeki dava ile bu numaranın aslen kendisine ait olduğunun tespitini istediği; Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davaya konu tarihteki işe giriş bildirgesinin davacı adına ve davacıya aidiyetine ilişkin olarak yapılan araştırmanın yeterli olmadığı ve hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Bu tür davalarda, fiili çalışmanın her türlü delille ispatlanabileceği ve Mahkemece resen araştırma yapılabileceği ilkesi de göz önünde bulundurularak, öncelikle, işe giriş bildirgesi üzerindeki bilgiler dercedilerek işyerinin bağlı olduğu nüfus müdürlüğünden, Ali Avcı isminde başka kişilerin olup olmadığı sorulmalı, sonrasında aynı işyerinden bordrolu tanık dinelenilmesi yoluna gidilmesi gerekir.

Diğer taraftan, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş başka kişiler emniyet araştırması ve kurumdan sorulmak suretiyle saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı;yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı, çelişkiler vaki olursa usulünce giderilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus,

hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenmeli ve sonrasında davacının yaşlılık aylığı talebi değerlendirilmeli ve infaza elverişli şekilde hüküm kurulmak suretiyle bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.