Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/2994 K.2014/4623

Dava, davacılar murisinin 01.01.1984 -01.01.2006 tarihine kadar kesintisiz köy bekçisi olarak hizmet akdi ile çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozmaya uyularak davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacılar murisi; köy tüzel kişiliğine bağlı olarak 01.01.1984 - 01.01.2006 tarihleri arasında kesintisiz köy bekçisi olarak çalıştığının tespitini istemiş olup, davanın kabulüne dair verilen karar, Dairemizce bozulmuş; Mahkemece, bozmaya uyularak, yargılama aşamasında davacının vefatı nedeniyle, mirasçıları davaya dahil edilmek suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dava, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 maddesi ve 5510 Sayılı Kanunun 86/9 maddesi hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Mahkemece, bozmaya uyulmak suretiyle, yapılan araştırma neticesinde; köy karar defterinin getirtildiği, davacılar murisinin köy bekçisi olarak değil, ziraat bekçisi olarak görevlendirildiği ve tarih belirtilmeksizin değişik yıllarda ziraat bekçisi olarak görev yaptığının bildirildiği, bekçi silahı taşıyanların kaydına ilişkin defterde kaydının bulunmadığı; tanıklardan, köy muhtarının 1979 yılından itibaren 2005-2006 yıllarına kadar çalıştığını belirttiği, aza tanıkların beyanları değerlendirildiğinde, murisin 1990 yılından sonra çalışmasının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de; verilen hüküm, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı bulunmaktadır.

Eldeki somut olayda; talep edilen dönemin tümünde muhtarlık görevi yaptığı anlaşılan tanık beyanı ile diğer aza tanıkların beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli, davaya konu edilen dönemde, davalı köyde görev yapan öğretmen, cami imamı, varsa, Jandarma Komutanları ile civar köy ve mahalle bekçileri tespit edilerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tarafların bildirecekleri başka deliller olması halinde, dosyaya intikalleri sağlanmalı, çalışmanın mevsimlik olup olmadığı araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacılar vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.