Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/4523 K.2014/25537

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı SGK Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 15.01.1998 günü itibarıyla kendisine 506 sayılı Kanun hükümlerine göre yaşlılık aylığı bağlanan davalının 24.12.1997 tarihinden itibaren 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu hükümleri kapsamında iştirakçi olarak çalıştığının 2008 yılının Eylül ayında davacı Kurumca belirlenmesi üzerine aylığı iptal edilip yersiz ödendiği ileri sürülen 15.01.1998 – Eylül/2008 dönemi aylıklarının faiziyle birlikte geri alınması için icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde yapılan itirazla takibin durması üzerine işbu davanın açıldığı anlaşılmakta olup mahkemece yapılan yargılamada dava kısmen kabul edilerek 01.01.2005 – Eylül/2008 tarihleri arasında ödenen aylıklar yönünden istem hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 96. maddesinin 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanunun 44. maddesiyle değişik 1. fıkrasında, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

./... -2-

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmi dört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.” hükmü öngörülmüştür.

Yukarıdaki yasal düzenleme ışığında dava değerlendirildiğinde, 506 sayılı Kanun hükümleri gereğince yaşlılık aylığı almakta olan sigortalının 5434 sayılı Kanun hükümleri kapsamında çalışmaya başladığında aylığının, 5277 sayılı Kanunun 25/f, 5335 sayılı Kanunun 29/c ve 30. maddeleri ile Anayasa Mahkemesi’nin 28.12.2005 gün ve 2005/146 – 105 sayılı iptal kararı karşısında 01.01.2005 tarihi itibarıyla kesilmesi gerektiği belirgin bulunduğu gibi, çalışmaya başladığını Kuruma bildirmeyen sigortalının iyi niyetli olmadığı, bu çerçevede kasıtlı veya kusurlu davranışının varlığı da açıktır.

Bu bakımdan, yersiz ödenen aylıklar hakkında söz konusu 96. maddenin 1. fıkrasının (a) bendi yerine mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu (b) bendine göre uygulama yapılması isabetsiz olduğu gibi, aylıklar toplamı olan asıl alacağın, icra takip ve dava tarihi itibarıyla varlığı ve tutarının belli ve sabit, dolayısıyla likit nitelikte olduğu belirgin bulunduğundan, takibe haksız itiraz eden davalının, Kurum yararına hüküm altına alınan asıl alacak tutarının %40’ı oranında tazminatla sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, mahkemece anılan istemin reddi yönünde hüküm kurulması da usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu aykırılıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.