Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/5204 K.2015/1358

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Mapfre ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, davalı ... vekili tarafından, duruşma talebinde bulunulmuş ise de, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesinde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi hükmü uyarınca, duruşma için gerekli tebligat giderlerini vermediği anlaşıldığından, duruşma isteğinin bu nedenle reddine karar verildikten sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 2.9.2009 tarihinde meydana gelen trafik-iş kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm geliri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalı sürücüler ve sigorta şirketlerinden teselsül hükümleri gereğince tahsili istemine ilişkin olup, davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesi ve 2918 sayılı Yasadır.

5510 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin dördüncü fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile, bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet, kusuru varsa, bunları çalıştıranlara rücû edilebilecektir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1279. maddesinde “Mukavelenin yapıldığı sırada sigorta ettiren … kimse, rizikonun gerçekleşmiş olduğunu … bilmekte iseler sigorta mukavelesi hükümsüzdür …” hükmüne ve aracı işletenin zararlandırıcı sigorta olayının gerçekleşmesinden sonra rizikonun gerçekleştiğini bilerek sigorta mukavelesini yapılması halinde, anılan

sözleşmenin hükümsüz olacağı düzenlenmiş olup, aynı yasanın 1264. maddesinde ise; sigorta poliçesi ile buna aykırı düzenleme yapılamayacağı öngörülmüştür.

Öte yandan, Karayolları Motorlu Araç Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları’nın A-4. maddesine göre; sigorta poliçesinde aksi kararlaştırılmadığı sürece, sigorta sözleşmesinin, Türkiye saati ile saat 12.00’da başlayıp, öğle vakti saat 12.00’da sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

Dosya kapsamına göre, davalı ...'nin hem Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi hem de ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğu iddia edilmiş olup, davalılardan ... vekili; zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinin kaza tarihinden sonra düzenlendiğini ve bu nedenle kaza tarihinde geçerli bir Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesi bulunmadığını savunduğu halde, bu hususta bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece, kazanın meydana geldiği tarih ve saat ile, sigorta poliçesinin düzenlenme tarihi ve saati ve özellikle ilk primin sigorta şirketi tarafından tahsil edildiği zaman kesin olarak belirlenerek, Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçesinin geçerli olup olmadığı araştırılmalı, şayet ilk primin kaza gerçekleştikten sonra tahsil edildiği sonucuna varılırsa, davalı Genel Sigorta Şirketinin, hasarın meydana geldiği yıl itibariyle aracın modeline göre zorunlu mali mesuliyet sigortası limiti belirlenmeli, Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta teminat limitini aşan miktar yönünden ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinde belirtilen limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı gözetilmelidir.

Davalı ... ise poliçe limiti dahilinde hak sahiplerine ödeme yaptıklarına ve bu nedenle Kuruma karşı sorumlu olmadıklarını savunmuş olup, Mahkemece bu yön üzerinde de durulmamıştır.

Kurumun kanundan doğan basit rücu hakkı nedeniyle, tazmin sorumlularının sigortalı ya da hak sahiplerine yapmış oldukları ödemelerin rücu alacağından düşülmemesi gerekmekte ise de; sigorta şirketlerinin 2918 sayılı Kanun kapsamında poliçeye dayalı akdi sorumluluğu nedeniyle poliçe limitini teşkil eden miktarın sigortalı ya da hak sahiplerine ödediğinin geçerli belgelerle kanıtlanması durumunda; sigorta şirketlerinin mükerrer ödeme ile karşı karşıya bırakılmaması bakımından ödedikleri miktar oranında sorumlu tutulmaması,

yargılama giderleriyle vekalet ücretinden sorumluluğun da, poliçe limiti kapsamındaki ödeme yükümlülüğüyle orantılı olarak belirlenmesi gerekir.

Davalı ... tarafından zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında, hak sahibine ödeme yaptığına ilişkin savunması gözetilerek, mükerrer ödemeye meydan verilmemesi açısından, ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa, tarih ve miktarı dayanağı belgeler de getirtilerek, yöntemince araştırıldıktan ve poliçe limiti ile sorumlu olduğu miktar belirlendikten sonra, hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gereği gözetilmeksizin, karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Öte yandan, sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı yönünden faiz başlangıcı (temerrüt) tarihinin hiçbir duraksamaya yer vermeyecek açıklıkta belirlenmesi gerekir. İlgililerce gerekli belgeler eklenerek 2918 sayılı Kanunun 99. maddesi ile 26.7.2007 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Güvence Hesabı Yönetmeliği'nde öngörülen şekilde başvurulduğu halde 8 iş günü içerisinde ödeme yapılmamışsa 8 iş günlük sürenin sonunda temerrüt olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Hiç başvurulmamış ya da gerekli belgeler eklenmeksizin başvurulmuş ise sigorta şirketinin temerrüdünden söz edilemez. Bu durumda faiz başlangıcının, şirkete karşı girişilen icra takip tarihi, ya da takibe girişilmeden dava açılmışsa dava tarihi olarak kabul edilmesi gerekir.

Kabule göre de; davalı otomobil sürücüsü ... % 40, davalı sürücü... % 30, dava dışı işveren .... % 20, sigortalı % 10 kusurlu bulunmuş olup, davalıların sorumluluğunun, bağlanan gelirlerin ilk peşin değerinin yarısının % 90 kusur karşılığı ile sınırlandırılması gerektiğinin gözetilmemesi, isabetsizdir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ve davalılardan .... ... ve ... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.