Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/5235 K.2014/11728

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, taraflar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işverene ait blok tuğla üretimi yapılan ve sezonluk/mevsimlik faaliyet yürütülen ..... ve ...sicil numaralı işyerlerinden davalı Kuruma 11.04.1988 – 02.12.1988, 27.04.2000 – 03.06.2000, 11.04.2003 – 12.09.2003 tarihleri arasında tam gün üzerinden eksiksiz, 20.08.1998 – 30.11.1998, 20.02.1999 – 31.07.1999, 01.08.1999 – 18.09.1999 dönemlerinde kısmi bildirimleri gerçekleştirilen davacının dava dışı farklı işverenlere ait .... ve .......sicil sayılı işyerlerinden de 15.12.1997 – 30.06.1998,

19.07.2000 – 02.08.2000 tarihleri arasında adına bildirimlerinin bulunduğu anlaşılmakta olup 01.05.1982 – 31.10.2003 döneminde hizmet akdine tabi olarak geçen ve bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin olarak 17.10.2007 günü açılan davada mahkemece yapılan yargılamada, bilgi ve görgülerine başvurulan 8 tanığın anlatımlarına da dayanılarak 11.04.1988 – 08.12.2002 tarihleri arasında her yıl Nisan – Aralık döneminde olmak üzere bildirim dışı bırakılan 3157 günlük süre hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesinde, yönetmelikle belirlenen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalıştıkları, Kurumca saptanamayan sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içerisinde mahkemeye başvurarak alacakları ilâm ile kanıtlayabildikleri takdirde, bunların mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının göz önünde bulundurulacağı açıklanmış olup hak düşürücü nitelikteki 5 yıllık süre uygulamasında, hizmetin ara vermeksizin kesintisiz gerçekleştiği durumlarda, çalışmanın sona erdiği (işten çıkış yapıldığı) yılın sonuna karşılık gelen 31 Aralık gününden başlayarak hesaplama yapılması gerekmektedir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklama ışığında dava değerlendirildiğinde,

a-) Davacının 15.12.1997 – 30.06.1998 döneminde dava dışı farklı işverene ait işyerinde gerçekleşen çalışma olgusu karşısında hizmetin kesintiye uğradığı belirgin bulunmakla, dava 31.12.1997 tarihinden itibaren 5 yıl içinde açılmadığından 08.12.1997 günü öncesine ait istemin hak düşürücü süreye uğradığı dikkate alınmaksızın karar verilmesi,

b-) Davacının 11.04.1998 – 30.06.1998 tarihleri arasında farklı işverene ait işyerinde geçen çalışmasının, sigortalılık süreleri hüküm altına alınırken dışlanmaması,

c-) Aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunan davalıların, davacı yararına belirlenen avukatlık ücretinden teselsül hükümleri gereğince sorumluluklarının bulunduğu göz ardı edilerek, anılan ücretin yalnızca işverene yüklenmesi,

d-) 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanununun 36. maddesi gereğince, ilgili kanunlarda yer verilmemiş olsa dahi, Kurumun taraf olduğu davalar, icra kovuşturmaları ile ilâmların harçlardan bağışık olduğu göz önünde bulundurulmaksızın Kurumun harç tutarından sorumluluğu yönünde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.