Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/6095 K.2014/10512

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı işverene ait işyerinde 19.10.2005- 19.02.2006 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesi olup temel haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada; istem reddedilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; özellikle. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Müfettişliğinin 14.09.2006 tarihli tutanağında özetle; davalı şirketin 06.02.2006 tarihinde B. Çekmece 2. Noterliğinde yapılan marka devir sözleşmesi kapsamında Vetelsan markasını satın aldığı ve davalı şirketin müdürü N. Adak ın davacının, markalarını satın aldıkları Vetelsan M... İ..

Turz. Teks San ve Tic Ltd Şti nin işçisi olarak çalıştığını beyan ettiğinin belirtilmesi, dinlenen bordro tanığı Y. Y..' ın beyanında özetle; davacının davalı şirkette 4-5 ay çalıştığını, şirketin esas sahibinin V..' ın sahibi M.

Ş.. olduğunu, N..Hanım ile birleştiğinde Denge şirketini kurduklarını ve devam ettiklerini, Vetelsan şirketinin de aynı işi yaptığını ve davalı şirket ile Vetelsan şirketinin aynı adreste olduklarını, Vetelsan şirketini batırıp borçlandırdıklarını sonra da Denge şirketini açtıklarını belirtmesi karşısında davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava dışı V..M.. İ.. Turz. Teks San ve Tic Ltd Şti nin HMK 124.maddesi uyarınca yöntemince davaya dahil edilerek davalı şirket

ile aralarındaki hukuki ve fiili bağlantının araştıralarak karar verilmesi gerekirken davacının bu yöndeki talebinin reddine karar verilmesi hatalı olup; işyerlerinin 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında bulunduğu süreler (tescil dönemi) Kurumdan sorulmalı,işverenin vergi kayıt ve faaliyet, tescil durumu ilgili vergi dairesinden ticaret sicili memurluğundan araştırılmalı, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta prim bordroları, aylık prim ve hizmet belgeleri Kurumdan getirtilmeli, anılan bordrolarda,

belgelerde bildirimleri yapılan sigortalıların bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, bordrolar, belgeler düzenlenmediği veya tüm aramalara karşın sigortalılara ulaşılamadığı takdirde aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, işyerinin ve davacının yaptığı işin nitelik itibarıyla mevsimlik olup olmadığı,

çalışmanın tam gün üzerinden gerçekleşip gerçekleşmediği ortaya konulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, çalışma kesintili gerçekleşmiş ise hak düşürücü süre yönünden irdeleme yapılmalı, davacının dosyaya sunduğu davalı şirkete ait üzerinde davacının isminin yazılı olduğu ve bazılarında N.Adak ile birlikte imzalarının olduğu 14.11.2005, 07.12.2005 ve 31.01.2006 tarihli sipariş formların bulunduğu hususları gözetilmek suretiyle toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.