Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/6229 K.2015/4655

Dava yersiz alacağın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ......... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı Kurum vekilinin, yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-Davacıya yurtdışı borçlanması gözetilerek, 2006 yılı 12. ayındaki tahsis talebine istinaden 01.01.2007 tarihinden itibaren yaşlılık aylığı bağlanmış olup, davacının yurtdışında kesintisiz olarak 20.04.1986-29.01.2011 tarihleri arasında çalışması nedeniyle aylığının iptal edilerek 18.04.2007-17.12.2011 tarihleri arasında yersiz olarak ödenen 42.772,34 TL'nin tahsilinin talep edildiği, 06.03.2012 tarihinde yeniden tahsis talebinde bulunduğu, kendisine yurtdışındaki çalışmanın sona erdiği ayı takip eden 01.02.2011 tarihinden itibaren aylık bağlandığı,

yersiz aylık dolayısıyla borç tahakkuk ettirilmesi nedeniyle 15.000,00 TL'nin mahsup edildiği, Mahkemece, bakiye 27.571,14 TL alacağın mahsup tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline karar verildiği, mahsup tarihinden önceki yersiz ödeme toplamı olan 42.772, 34 TL'nin yasal faizinin ise her bir ödeme tarihinden mahsup tarihine kadar ödenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı..... ve...........Kanunu'nun, yersiz ödemelerin geri alınmasını düzenleyen 96. maddesine göre, “Kurumca işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara gelir veya aylık almakta olanlara ve bunların hak sahiplerine, genel sağlık sigortalılarına ve bunların bakmakla yükümlü olduğu kişilere, fazla veya yersiz olarak yapıldığı tespit edilen bu Kanun kapsamındaki her türlü ödemeler;

a) Kasıtlı veya kusurlu davranışlarından doğmuşsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla on yıllık sürede yapılan ödemeler, bu ödemelerin yapıldığı tarihlerden,

b) Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanmışsa, hatalı işlemin tespit tarihinden geriye doğru en fazla beş yıllık sürede yapılan ödemeler toplamı, ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren yirmi dört ay içinde yapılacak ödemelerde faizsiz, yirmidört aylık sürenin dolduğu tarihten sonra yapılacak ödemelerde ise bu süre sonundan, itibaren hesaplanacak olan kanunî faizi ile birlikte, ilgililerin Kurumdan alacağı varsa bu alacaklarından mahsup edilir, alacakları yoksa genel hükümlere göre geri alınır.

Alacakların yersiz ödemelere mahsubu, en eski borçtan başlanarak borç aslına yapılır, kanunî faiz kalan borca uygulanır. Bu hüküm ilgili hak sahiplerinin muvafakat etmeleri kaydıyla, aynı dosyadan diğer bir hak sahibine yapılan yersiz ödemelere mahsubunda da uygulanır.

Yersiz ödemenin gelir ve aylıklardan kesilmesinde, kesintinin başlayacağı ödeme dönemi başı itibarıyla kanunî faizi ile birlikte hesaplanan borç tutarı, gelir ve aylıktan % 25 oranında kesilmek suretiyle uygulanır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Mahkemece, 5510 sayılı Kanunun, yersiz ödemelerin geri alınmasını düzenleyen 96. maddesindeki, mahsubun en eski borçtan başlayarak, borç aslına yapılacağına ilişkin düzenleme gözetilmeksizin ; eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı Kurum vekilinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.