Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/7115 K.2014/23189

Dava, itibari hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi.. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.07.1985-31.08.1991 arası davalı işverenin 2156 numaralı Adana’daki matbaa işyerinde ve 01.09.1991-14.09.2001 tarihleri arasında davalı işverenin 658766 numaralı İstanbul’daki matbaa işyerinde çalışmalara ilişkin olarak itibari hizmet süresinin tespiti istemli davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun Ek 5. maddesinde, anılan Kanuna göre sigortalı sayılanların, aşağıda sayılan görevlerde geçen sigortalılık sürelerine, bu sürelerin her tam yılı için hizalarında gösterilen sürelerin sigortalılık süresi olarak ekleneceği belirtildikten sonra,

maddenin II numaralı bendinde “Sigortalılar” başlığı altında “Basım ve gazetecilik işyerlerinden 1475 sayılı Kanun ve değişikliklerine göre çalışan sigortalılar.” sözcüklerine yer verilmiş, bu bende ilişkin “Hizmetin Geçtiği Yer” başlıklı kısımda ise “a) Solunum ve cilt yoluyla vücuda geçen gaz veya diğer zehirleyici maddelerle çalışılan işyerleri, b) Fazla gürültü ve ihtizaz yapıcı makine ve aletlerle çalışarak iş yapılan işyerleri, c) Doğrudan doğruya yüksek hararete maruz bulunarak çalışılan işyerleri, d) Fazla ve devamlı adalî gayret sarf edilerek iş yapılan işyerleri,

e) Tabii ışığın hiç olmadığı ve münhasıran suni ışık altında çalışılan işyerleri, f) Günlük mesainin yarıdan fazlası saat 20.00’den sonra çalışılarak yapılan işyerleri.“ sıralaması yapılmıştır. Anlaşılacağı üzere, itibari hizmet süresi hak ve olanağından yararlanmak için, maddede yazılı fiziksel koşullarla birlikte iş kolu ve işyeri şartlarının da gerçekleşmesi zorunluluğu bulunmaktadır.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklama ışığında, davacıya ait hizmet cetveli çerçevesinde dava değerlendirildiğinde;

a-) Davacının, davalı işverene ait 2156 sicil numaralı işyerinde yalnızca 01.07.1985-19.12.1985 ve 06.06.1990-14.09.1991 dönemlerinde çalışması görünmesine karşın, Mahkemece 01.01.1987-05.06.1990 dönemlerine ait zorunlu sigortalılık araştırması yapmadan istemin aynen hüküm altına alınması,

b-) Davalı işverene ait 2156 sicil numaralı işyerinde gerçekleşen 01.07.1985-19.12.1985 dönemlerine ait çalışmaların “2A” kodu ile Kuruma bildirim şerhi yazılı olmakla, anılan dönemlere ilişkin hizmetin işverence Kuruma davanın yasal dayanağı olan madde kapsamında bildiriminin yapılıp yapılmadığı, böylelikle davada söz konusu dönemler yönünden hukuki yarar koşulunun var olup olmadığı açıklıkla saptanmaksızın, talep gibi karar verilmesi,

c-) Davacının 01.10.1986-31.12.1986 tarihleri arasında 4351 sicil numaralı işyerinde çalıştığı belirgin olup, anılan işyerinin davalı işverene ait olup olmadığı araştırılmaksızın söz konusu döneme ait sürenin de hüküm altına alınması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.