Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/7127 K.2014/10028

Dava, 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti ile 6111 sayılı Kanun kapsamında prim borçlarının yapılandırılmasından yararlandırılması istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma üzerine, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. Dairemizin 2013/ 1621 - 12885 sayılı bozma ilamına uyulması sonrası yapılan yargılama sonunda yazılı şekilde karar verilmiş ise de;

Dosya kapsamından, yargılama aşamasında davacı hakkında Kurumca 01.5.1994 tarihinden itibaren sigortalı olarak tescil edildiği, 5 yılı aşan prim borcu bulunması nedeni ile 5510 sayılı Yasanın Geçici 17. maddesinin “kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlarla tarımda kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, 1479 ve 2926 sayılı Kanunlara göre tescilleri yapıldığı halde, bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla beş yılı aşan süreye ilişkin prim borcu bulunanların, bu sürelere ilişkin prim borçlarını,

prim borçlarının ödenmesine ilişkin Kurumca çıkarılacak genel tebliğin yayımı tarihini takip eden aybaşından itibaren 6 ay içerisinde ödememeleri halinde, prim ödemesi bulunan sigortalıların daha önce ödedikleri primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibarıyla, prim ödemesi bulunmayan sigortalıların ise tescil tarihi itibarıyla sigortalılığı durdurulur. …” hükmü gereğince, aynı tarih itibariyle sigortalılığının durdurulduğu, 01.05.2008 tarihinden itibaren yeniden başlatıldığı ve ihya için başvurulmasının bildirdiği anlaşılmakla;

Mahkemece öncelikle, davacının Kurumca kabul edilen ancak durdurulan sigortalılık süreleri (ihya edilebileceği Kurumca kabul edilen süreler) Kurumdan sorularak belirlenmeli, belirlenecek bu dönem hakkında uyuşmazlık konusu çekişmenin ortadan kalktığı, her iki tarafın da davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmadığı, giderek davanın konusuz kaldığı gözetilmeli; talebe göre Kurumca kabul edilmeyen dönem hakkında ise, bozma ilamında belirtilen ilkeler çerçevesinde, davacının 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalılık iradesini ortaya koyacak herhangi bir başvurusu, prim ödemesi, ürün satışı veya bu satışlardan yapılan prim tevkifatı bulunup bulunmadığı hususları ayrıntılı olarak araştırılarak, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmelidir.

Yapılacak değerlendirmede gerektiğinde, “…ancak, 7. maddede belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülükleri kayıt ve tesil tarihini takip eden aybaşından itibaren başlar…” şeklindeki 2926 sayılı Kanunun 5. maddesi ile 1999 yılında özel firma tarafından yapılan ve Kuruma intikal ettiği anlaşılan kesinti tarihinin 27.4.1999 olması karşısında, davacının anılan yılda tarım Bağ-Kur sigortalılık başlangıç tarihinin 01.5.1999 olması gerektiği dikkate alınmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, taraflar avukatlarının bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.