Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/8060 K.2014/16472

Dava, yersiz ödenen yaşlılık aylığı ve sağlık giderlerinin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, Kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken, dava dışı 1047442 sicil nolu işyerindeki 2005/8-2006/9 dönemleri arasındaki çalışmalarının fiili olmadığının tespiti üzerine, 01.07.2012-16.06.2013 tarihleri arasında davalıya ödenen aylıklar ve sarf edilen sağlık giderlerinin tahsili istemine ilişkin iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 96. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu dava dosyasında; dava dışı .... sicil nolu işyerinin işe başlama tarihinin 15.04.2005, re’sen terk tarihinin, 31.12.2005 olduğu, Gaziler Vergi Dairesi Müdürlüğü yoklama memurluğunca 15.05.2005 tarihinde yapılan yoklama da, dava dışı Y.. Gıda Tem. K... İht. Mad. İnş. Taah. Dağ. Ve Paz. İht. İhr. Tic. ve San. Ltd.

Şti nin 15.04.2005 tarihinde nakil geldiği ve faaliyete başladığının tespit edilmesi ile 29.11.2012 tarihli Sosyal Güvenlik Denetmen Raporu ile 1047442 sicil nolu işyerinden yapılan tüm bildirimlerin iptal edilmesi gerektiğinin tespit edilmesi karşısında, yapılan işin fiili olup olmadığının tespiti açısından mahkemece, davacının dava dışı şirkette şoför olarak çalıştığını iddia etmesi nedeniyle, yaptığı iş gereği, varsa, buna ilişkin bilgi ve belgelerin sorulması,

bu bağlamda söz konusu araç ile nerelere gıda dağıtımı yaptığı, şirkete ait gıda malzemelerini teslim ettiği yerlerden evrak alıp almadığı sorulmalı, varsa, ikmal edilmeli, ihtilaf konusu dönemde davalı işyerinin faaliyeti ve davacının çalışmasını bilebilecek komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler kolluk veya zabıta marifetiyle tespit edilerek dinlenilmeli, böylece, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.