Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/810 K.2014/19826

Dava, Kurum işleminin iptali ile yurt dışında Türk Vatandaşlığında geçen sürelerde borçlanma hakkı olduğunun tespiti, borçlanmanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sayılması ve A.. r.. sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti isteminden ibarettir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, yurt içi sigortalılık kayıt ve tescili bulunmayan davacının, yurt dışında Türk Vatandaşlığında geçen 9000 günlük süreye ilişkin borçlanma isteminin kabulü, borçlanmanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sayılması ve A.. r.. sigortasına giriş tarihinin Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak tespiti istemlerine ilişkindir.

Mahkeme, davacının ilk sigortalılık başlangıcının, A.. r.. sigortasına giriş tarihi olan ve 18 yaşını doldurduğu 20.12.1987 tarihi olduğuna, Türk Vatandaşlığında geçen önceki A.. r.. sigortasına tabi çalışma sürelerini talep tarihindeki prim ödeme tutarı üzerinden ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesinde kapsamında borçlanabileceğinin tespitine, aksi Kurum işleminin iptaline ve borçlanmanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesinde öngörülen sigortalılık niteliğinde sayılması talebinin reddine karar vererek davayı kısmen kabul kısmen reddetmiştir.

Mahkemenin, henüz yapılmış bir borçlanma işlemi bulunmadan, sigorta başlangıcına ilişkin kabulü eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan Sosyal Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin Türk sigortasına girmeden önce, A.. r.. sigortasına girmiş bulunması halinde, r.. sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörmüştür. Ancak anılan sözleşme hükmünün uygulanabilmesi, yurt dışı sürelerinden usulünce yapılacak borçlanma ile mümkündür.

Şu halde yapılması gereken iş; davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, Almanya’da geçen yurt dışı sürelerinden, 3201 sayılı Yasa uyarınca ve 5510 sayılı Yasanın 4/1-b maddesinde öngörülen sigortalılık niteliğinde olmak üzere ve borçlanma talep tarihindeki prime esas günlük kazanç üzerinden usulünce belirlenecek borçlanma bedeli ile, borçlanma işlemi sağlandıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu husus gözetilmeksizin, yazılı şekilde sigorta başlangıcına hükmedilmesi isabetli görülmemiştir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.