Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/8801 K.2015/7153

Dava, 06.11.2007 tarihli iş kazası sonucu vefat eden sigortralının hak sahiplerine bağlanan gelirden oluşan Kurum zararının davalı işverenden rücûan tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı Kurum ve davalı avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Yasa'nın 21. maddesiyle yeniden getirilen “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı” tazmin hükmünün, 5510 sayılı Yasa'nın yürürlüğü öncesinde gerçekleşen iş kazalarından kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 26. maddesi olup, maddedeki “...sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere...” bölümünün, Anayasa Mahkemesi'nce 23.11.2006 tarih ve 2003/10 Esas 2006/106 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiş olması karşısında,

Kurumun bu maddeden doğan rücu hakkının, “halefiyete” değil, “kanundan doğan basit rücu hakkına” dayandığının kabul edilmesi ve bu kabul çerçevesinde, Kurumun rücû alacağının, ilk peşin değerin kusura tekabül eden miktarıyla sınırlı bulunması ve tazminat hesabının bu şekilde yapılması gerekmektedir.

Kusur raporlarının 506 sayılı Yasa'nın 26., 4857 sayılı Yasa'nın 77. ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü'nün 2 vd maddelerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. 4857 sayılı Yasa'nın 77. maddesi. “İşverenler işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler.

İşverenler, işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusundabilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir.

Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır.İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar, ayrıntılı olarak irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır.

Eldeki davada, iş kazasının, 05.11.2007 tarihinde ...'a gelip aynı gün yakıt ve kumanya ikmali yaptıktan sonra tekrar sefere çıktığı anlaşılan...adlı gemide 08.06.2007 tarihinden bu yana çalışan sigortalının, sefere çıkmadan önce gemiden izin alıp ayrılmak istediği, fakat yerine gelmesi gereken başka bir gemi adamının gelmemesi nedeniyle, sigortalının, kaptanların talimatı ile yerinde kaldığı, 06.11.2007 tarihinde ise gemide aranıp da bulunamaması üzerine, yasal prosedür başlatılarak diğer işlemlerin tamamlandığı, 24.01.2008 tarihinde kazalının cesedinin...yakınında bulunması şeklinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece davalı işverenin kusuru hususunda bilirkişi heyetinden rapor aldılımış ise de makine, Endüstri ve İnşaat Mühendisi olan iş güvenliği bilirkişilerinin bu olayda niteliklerinin uygun olmadığı, aslen bu tür davalarda biri uzak yol kaptanı olmak üzere, Denizcilik Fakülteleri Öğretim Üyeleri ve İş güvenliği uzmanlarından oluşan Kuruldan rapor aldırılarak, davaya konu olayı tamamıyla ele alarak olayın başlangıcı ve devamında Kaptanların da gemide söz sahibi olup, gemide yeterli ve uygun adam çalıştırılması ve organizasyon kusurlarının bulunup bulunmadığı hususları araştırılmak suretiyle, 6098 sayılı ...

Borçlar Kanunu’nun 74. maddesi hükmü gereğince, hukuk hâkiminin kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlı ise de, kusur raporu ve oranları ile bağlı olmadığı dikkate alınıp, uygun bilirkişilerden oluşa uygun bir kusur raporu aldırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yanılgılı değerlendirme sonucu, davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum ve davalı avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.