Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/8963 K.2014/13614

Dava, 3.244,63 TL prim ve gecikme zammı tahakkukuna ilişkin Kurum işleminin iptali ile borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma sonrası yapılan yargılama sonunda yazılı biçimde davanın kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Gider avansının yatırılmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan dolayı davanın reddine dair önceki hüküm Dairemizin 07.05.2013 gün 2012/16065 esas 2013/9518 karar sayılı ilâmıyla ve özetle; ...uyuşmazlığa konu davanın 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yürürlükte bulunduğu tarihte açıldığı, dilekçelerin teati aşamasının geçip, tahkikat aşamasına geçilmiş bulunduğu, bu aşamada sadece Hukuk Muhakemeleri Kanununun 324 ve 325. Maddeleri uyarınca delil avansı istenebileceği gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkemece, bozmaya uyularak Ve esastan yargılama yapılarak yazılı biçimde karar tesis edilmiştir.

2-Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 Sayılı Kanunun 86. Maddesi hükmüne göre “Ay içinde bazı işgünlerinde çalıştırılmadığı ve ücret ödenmediği beyan edilen sigortalıların, otuz günden az çalıştıklarını ispatlayan belgelerin işverence ilgili aya ait aylık prim ve hizmet belgesine eklenmesi şarttır. Kamu idareleri ile toplu iş sözleşmesi imzalanan işyerlerinde bu şart aranmaz. Sigortalıların otuz günden az çalıştığını gösteren bilgi ve belgelerin aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi gereken süre içinde Kuruma verilmemesi veya verilen bilgi ve belgelerin Kurumca geçerli sayılmaması halinde, otuz günden az bildirilen sürelere ait aylık prim ve hizmet belgesi Kurumca re'sen düzenlenir ve muhteviyatı primler, bu Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.” hükmünü içermektedir.

Somut olayda, dosyaya celbedilmemiş olmakla birlikte 18.01.2010 tarihli kontrol memuru raporunda; 7 sigortalının 2008/12-2009/2. aylar arası dönemde davacı şirkete ait işyerinde kesintisiz olarak ayda 30’ar gün çalıştıkları belirtilmiştir. Bahse konu sigortalılardan Ahmet ve Erol dışında diğerlerinin hizmet cetvelleri

dosyada bulunmamakla birlikte nizalı dönemde tümü yönünden ayda 15’er gün bildirim yapıldığı hususu tarafların kabulünde bulunmaktadır. Yine, dosyaya sadece E.., R.. F.. ve S..’e ait 15 günlük “ücretsiz izin talep formu” ibraz edilmiş olup anılan aylara ilişkin “eksik gün bildirim formu” düzenlenmiş ise de intikal tarihlerine ilişkin bir araştırma yapılmamıştır.

Kurum, istenmesine rağmen, her ay 15 güne ilişkin prim ve hizmet belgelerinin verilmemesi üzerine, anılan belgeleri resen düzenleyip davaya konu prim ve gecikme zammı tahakkuk ettirmiştir. Tahakkukun tebliğine göre komisyona yapılan itiraz ve komisyon kararının tebliğine göre de açılan dava 5510 sayılı Yasanın 86. Maddesinde öngörülen süreler içindedir.

Mahkemece, şirketin genel müdür yardımcısı ve muhasebe müdürüyle idari işler müdürünün ifadelerine başvurulmuş, her üçü de çalışanların teklifi üzerine 15 gün çalışılıp 15 gün çalışılmadığını beyan etmişlerdir. Hükme dayanak kılınan 10.01.2014 tarihli bilirkişi raporunda; fiili tespitin bulunmadığı ve Kurum işleminin iptali gerektiği belirtilmiştir. Mahkemece, rapora göre yazılı biçimde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Uyuşmazlık, kontrol memuru tutanağına istinaden haklarında resen prim ve hizmet belgesi düzenlenen ve 7 kişiden ibaret olan sigortalıların da hukuk alanlarını ilgilendirdiğinden öncelikle, anılan sigortalılara husumet yöneltilmesi yönünde davacı şirkete süre verilmeli, yöneltilmesi halinde ise tüm yargılama birleştirilerek birlikte yürütülmelidir.

Ayrıca, 18.01.2010 tarihli kontrol memuru raporu ile anılan sigortalılara ilişkin hizmet cetvelleri Kurumdan istenerek dosyaya eklenmeli, otuz günden az çalışmaya ilişkin dayanak belgelerin bulunup bulunmadığı ve bunların intikal tarihleri taraflardan sorulup varsa ilgili kayıtlar celbedilmeli, yine nizalı döneme ilişkin dönem bordroları celbedilip tespit edilecek bordro tanıklarının çalışma süresine ilişkin beyanları alınmalı, toplanan ve toplanacak deliller birlikte değerlendirilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

O hâlde; davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli, hüküm bozulmalıdır.