Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/9128 K.2015/10121

Davacı, ürün bedelinden yapılan tevkifat nedeniyle 2926 sayılı Yasa kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı ... Başkanlığı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi Dr. ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, 1995 yılındaki tevkifatı takip eden aybaşından dava tarihine kadar 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığın tespitini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile 01.06.1995-31.12.2001 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyada mübrez tevkifat listesinde 1995-2002 tarihleri arasında Tekel'e ve özel şirketlere ürün teslimi ve tevkifatların yer aldığı, 1995 ve 1996 yıllarında özel şirkete yapılan ürün teslimi nedeniyle tevkifat tarihinin belirtildiği ancak tevkifat bedelinin bulunmadığının anlaşıldığı, 1998, 1999 ve 2000 yıllarına ilişkin tevkifat bedelinin belirtildiği, davalı Kurum yazısında ise 1998, 2000 ve 2001 yıllarına ilişkin tevkifat bedelinin yüklendiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.

Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde; bu olayın hükümde göz önüne alınması ve mahkemenin, davanın konusuz kalması sebebiyle esas hakkında “karar verilmesine yer olmadığına” karar vermesi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı Kurumca yükleme yapıldığı belirtilen yıllara ilişkin olarak, sigortalılığın kabul edilip edilmediği araştırılarak, edilmişse, kabul edilen dönem yönünden davanın konusuz kalacağının gözetilmemesi isabetsizdir.

Diğer taraftan, tevkifat tarihindeki çelişkiler giderilerek, sigortalılığın tevkifatı takip eden aybaşından, ürün tesliminin özel kuruluşa yapılması halinde hak ve

mükellefiyetin başlangıcının bu tevkifatın Bağ-Kur’un hesabına intikal etmesi koşuluyla tevkifat tarihini takip eden aybaşı olarak belirlenmesi gereği gözetilmeli, kesinti yapılmaksızın sadece ürün teslimi nedeniyle sigortalılığın başlatılamayacağı hususu gözetilmelidir. Mahkemenin, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.