Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/10413 K.2015/12673

Dava, Kurumca tahakkuk ettirilen fark işçilik prim borcuna dair işlemin iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Yasa'nın 86’inci maddesi olup ”Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca, fiilen yapılan denetimler sonucunda veya işyeri kayıtlarından yapılan tespitlerden ya da kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemeler neticesinde veya kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar tarafından düzenlenen belge veya alınan bilgilerden çalıştığı anlaşılan sigortalılara ait olup, bu Kanun uyarınca Kuruma verilmesi gereken belgelerin yapılan tebligata rağmen bir ay içinde verilmemesi veya noksan verilmesi halinde,

bu belgeler Kurumca re’sen düzenlenir ve muhteviyatı sigorta primleri Kurumca tespit edilerek işverene tebliğ edilir. İşveren, bu maddeye göre tebliğ edilen prim borcuna karşı tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde, ilgili Kurum ünitesine itiraz edebilir. İtiraz, takibi durdurur. İtirazın reddi halinde, işveren kararın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir. Yetkili mahkemeye başvurulması, prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.

Mahkemenin Kurum lehine karar vermesi halinde, 88'inci ve 89'uncu maddelerin prim borcuna ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü öngörülmüştür.

Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek mahkemece, gerekse Yargıtayca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. Eldeki gibi sigortalılık hizmetleri ve ücret tespitine ilişkin davalarda elde edilecek hükmün uygulayıcısı konumundaki davalı Kurum tarafından yerine getirilebilmesi için, husumetin doğru kimselere yöneltilerek davaya devam edilmesi gereklidir. ./..

Somut olayda, 27.01.2010 tarihinde, dava dışı ... denetmenleri tarafından düzenlenen işyeri durum tespit tutanağı ile, davacıya ait Avukatlık Bürosu işyerinde dava dışı Zehra Alkan'ın 25.01.2010 tarihinde işe girdiği ve dava dışı ...'nin 18.01.2010 tarihinde işe girdiği ve halen çalıştıklarına dair tutulan tutanağın, 5510 Sayılı Yasanın 8'inci maddesi kapsamında Kuruma ulaştıktan sonra aynı Yasa'nın 86'ncı maddesi kapsamında kurumca bahsi geçen çalışmalar nedeniyle re'sen tahakkuk ettirilen prim borcuna karşı aynı maddede sayılan prosedür işletildikten sonra süresi içinde açılan davada,

sigortalı çalışmaları olduğu kurumca kabul edilen bu kişilerden ...'nin aslen davacı yanında çalışmadığı, ...'ın ise, hangi tarihler arasında çalıştığının belirlenmesi ile davacı yanca usulune uygun ve zamanında bildirgenin verilmiş olduğunun tespitine ve Kurumca düzenlenen 03.01.2012 tarihli, 161481 sayılı belge verilmesi istemini içerir bildirimin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş olup, mahkemece, davalı Kurumun... giriş bildirgelerinin ve 2010/01 ayına ait aylık prim ve hizmet belgesinin verilmesi istemini içerir Kurum işleminin kısmen iptali ile.

SGK Denetmenleri tarafından düzenlenen 27.1.2010 tarihli İşyeri Durum Tespit Tutanağında çalıştığı tespit edilen [TCKN] T.C.kimlik numaralı ...’nin, davacı...’e ait 1380092.35 sicil sayılı işyerinde 5510 sayılı Yasanın 4/a maddesi kapsamında fiili çalışmasının bulunmadığının,... T.C.Kimlik numaralı ...’ın 25.01.2010 – 27.01.2010 (dahil) tarihleri arasında 5510 sayılı Yasa'nın 4/a maddesi kapsamında 3 gün asgari ücretle fiilen çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

Eldeki davada, her ne kadar Kurumca davacıya çıkartılan fark prim borcuna ilişkin işlemin iptali istemi mevcut ise de, verilecek karar sonrasında, dava dışı sigortalıların da prim talep edilen dönemler bakımından hangi ücretle çalıştığının tespiti söz konusu olacaktır. Dolayısıyla dava sonunda verilecek karar dava dışı sigortalıların da hak alanını etkileyecek olup, Mahkemece bu sigortalıların da HMK 124. maddesi gereğince, davaya dahil edilmesi, savunma ve delillerinin toplanması ve sonrasında bir karar verilmesi gerekmektedir. Mahkemece bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekili ve davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm sair yönler incelenmeksizin bozulmalıdır.

SONU Ç