Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/10627 K.2015/13407

Dava, Kurum işleminin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilamına uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacı şirketin istihdama yönelik olarak 5084 sayılı Yasanın 4. maddesinden yararlanmakta iken Kurum tarafından 07.02.2013 tarihli evrak ile şirketin sigorta primi işveren hissesi desteğinden kanuna aykırı olarak yararlandığından bahisle bu dönemlere ait çalışmaların ve aylık prim hizmet belgelerinin 5510 sayılı Kanunun m. 86/7 gereğince düzenlenerek verilmesi istemine ilişkin Kurum işleminin iptali ile davacı şirkete Kurum tarafından gönderilen 17.04.2013 tarihli yazı ile tahakkuk ettirilen 16.261,51 TL tutarında Kuruma borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Davalı Kurum tarafından ise, Kurum işleminin yerinde olduğu belirtilerek davanın reddi talep edilmiştir.

Mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacı şirketin Kuruma başvuru sırasında istenilen tüm belgeleri Kuruma ilettiği, şirketin kaç işçi çalıştırdığının belli olduğu, gerekli tüm belgelerin davalı Kurum elinde mevcut olup, davacı şirket tarafından davalı Kuruma aldatıcı hiç bir belge sunulmadığı, davalı Kurumun 7 yıl sonra bir işçinin çalışmadığı gerekçesiyle re'sen iptal-ipka yoluna gitmesi ve teşvikten yersiz yararlanmayı gündeme getirmesinin Medeni Kanunun 2. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne verilmiş ise de, mahkemece verilen bu karar eksik incelemeye dayalı bulunmuştur.

Dosya kapsamına göre, ... tarafından davacı şirkete gönderilen 07.02.2013 tarihli yazı ile şirketin sigorta primi işveren hissesi desteğinden kanuna aykırı olarak yararlandığı bahisle bu dönemlere ait çalışmaların ve aylık prim hizmet belgelerinin 5510 sayılı Kanunun m. 86/7 gereğince düzenlenerek verilmesi istenmiş, davacı

tarafından Kuruma sunulan itiraz yazılarında ise Kurumun 16/344 sayılı ek genelgesinde "Ancak bu uygulamada dikkate alınması gereken en son aylık prim ve hizmet belgelerinde kayıtlı sigortalı sayısında ay içinde değişiklik olması halinde, ek istihdamın tespitinde baz alınacak sigortalı sayısının tespitinde, ay sonu itibari ile çalışıp müteakip aya devreden sigortalı sayısı dikkate alınacaktır." ibaresi yer aldığı belirtilerek şirketin yaptığı teşvik uygulamalarında da bu ibare dikkate alınarak 2004/Kasım ayından 2004/Aralık ayına devreden sigortalı sayısı esas alınarak hesaplamalar yapıldığı,

2004 Kasımdan Aralık ayına devreden işçi sayısının 25 olduğu, Kurum tarafından resen yapılan iptalin, çalıştırılan işçilerden bir tanesinin aynı zamanda Bağ-Kurlu olmasından kaynaklanmakta olduğu, çalıştırılan işçinin sigortasının yapılmasının yasal mecburiyet olduğu, bu nedenle 16/344 Ek sayılı genelgeye göre yaptıkları uygulamanın doğru olup şirket tarafından düzeltme gerektiren husus olmadığı belirtilerek teşvikten yersiz yararlanılmadığı gerekçesiyle itiraz edildiği,

Kurumun Prim İtiraz Komisyonu tarafından 08.03.2013 tarih 2013/268 sayılı karar ile kurum yazısındaki genelge ve talimatlardan bahsedilerek ve gerekçesiz olarak İptal ve Ek Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin verilmesi gerektiğinin, aksi halde resen düzenlenip borç çıkarılacağının bildirildiği anlaşılmıştır.

Kurum yazıları ve davacı talebi dikkate alındığında, Kurumun işlem gerekçesi ile davacı şirketin savunmasının birbirinden farklı noktalara temas ettiği anlaşılmakta ve dava konusu uyuşmazlığın nereden kaynaklandığı tespit edilememekte olup, Kurum işlemlerine dayanak belgelerin dosyada mevcut olmadığı ve Mahkemece, uyuşmazlık konusu tespit edilmeden ilamında yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

O halde Mahkemece, ...’nün davacı şirkete gönderdiği 07.02.2013 tarihli yazısı ve 17.04.2013 tarihli borç tahakkuk yazısı ile Prim İtiraz Komisyonu’nun 08.03.2013 tarih 2013/268 sayılı kararına dayanak tüm belgelerin, buna ilişkin tüm Kurum içi yazışmaların ve davacı şirketin Kurum’da tutulan işyeri dosyasının celbedilerek, öncelikle uyuşmazlık noktasının tespit edilmesi,

davalı Kurum işleminin ve davacı şirketin savunmasının yerindeliğinin denetlenmesi gerekmekte olup, şayet davacı şirkete tahakkuk ettirilen borç davacı şirketin savunmasındaki gibi sigortalılık iptalinden kaynaklanmakta ise, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 14.12.2011 gün ve 2011/21-632 Esas - 2011/784 Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak, yargılama sonunda verilecek karar hak alanlarını ilgilendirdiğinden bildirimleri iptal edilen sigortalıların yöntemince davaya katılımları sağlanmalı, Kurumdan sigortalılara ait dosyalar celbedilmeli, bu sigortalılar tarafından açılmış hizmet tespiti davası olup olmadığı,

var ise kesinleşip kesinleşmediği araştırılmalı ve bu davalardan delil olarak yararlanılmalı, varsa beyanları Kurum işlemine dayanak kılınan kişilerin ifadeleri alınmalı, bildirimleri geçerli kabul edilen sigortalılar ile aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalışanlar yöntemince belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece öngörülen yöntem ve gereklilikler yerine getirilmeden yargılama yapılarak karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. ../... O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.