Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/113 K.2015/14583

Dava, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyanın incelenmesinde; davacının, 11/02/1988-01/10/2008 tarihleri arasında 480 gün askerlik hizmeti ile birlikte 20 yıl 7 ay 20 gün 1479 sayılı yasaya tabi ... sigortalılığı, 11.09.2008-26.01.2009 tarihleri arasında 136 gün 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamında hizmetinin olduğu, davacının Anonim şirket yönetim kurulu üyeliğinin 01.10.2008 tarihinden sonra devamına dair bilgi ve belge bulunmadığından bu tarihte zorunlu ... sigortalılığının davalı kurum tarafından sonlandırıldığı, ne var ki;

davacının 6111 sayılı yasa kapsamından faydalandırılarak 2010/11. ay ve öncesine ait prim borçları ile 2010/12. ay ve sonrasına ait prim borçlarını ilk ödeme tarihi 24.05.2011 olmak üzere düzenli şekilde ödediği, tahsis talebi üzerine kurumun 01.10.2008 tarihi sonrasına ilişkin zorunlu ... hizmetini yönetim kurulu üyelik kaydı bulunmadığından bahisle iptal ederek tahsis talebini reddettiği, mahkemece,

kurumun 2010/11.ay ve öncesine ait prim borçları ile 2010/12.ay ve sonrasına ilişkin prim borçlarını peşinen alarak uzunca bir süre kullanması ve davacının yapılandırma sonrasında prim borçlarını da ödemesi sonucu 5510 sayılı yasanın 4/1-a kapsamındaki sürelerle çakışmayan sürelerde isteğe bağlı sigortalı kabul edilerek davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda 01.10.2008 tarihi sonrasında yönetim kurulu üyeliğinin bulunmadığı hususunda anlaşmazlık bulunmamakla birlikte uyuşmazlık, davacının 01.10.2008- 25.1.2013 (tahsis talep tarihi) tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı olup olamayacağına ilişkinidir.

14.09.1971 tarihli resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 79. maddesinde, en az 2 tam yıl bu Kanuna göre sigortalı bulunanların, kendilerine, daha önce malullük veya yaşlılık aylığı bağlanmamış olmak şartiyle, 24 üncü maddede belirtilen sigortalılık niteliğini kaybettiklerinde, Kuruma yazılı olarak istekte bulunmak suretiyle, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına isteğe bağlı olarak devam edebilecekleri hüküm altına alınmış iken, 19.04.1979 gün ve 2229 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik ile 24 üncü madde kapsamına girmeyenlerin aynı maddenin a, b,

c fıkralarında sayılanlar dışındakiler ile ev kadınları ve Türkiye’de ikamet eden Türk asıllı yabancı uyrukluların, Kuruma yazılı olarak başvurmak suretiyle isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri belirtilmiş, 22.03.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikle, bu kez, İsteğe bağlı sigortalılığın, sigortalının tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı, terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışmaya başlama ile sona ereceği, 02.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede de;

bu Kanunun 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendi kapsamına girmeyenlerden, aynı maddenin (II) numaralı bendinin (a) ve (c) alt bentlerinde sayılanlar dışında kalanların, ev kadınları ve Türkiye'de ikamet eden yabancı uyrukluların talepleri halinde isteğe bağlı sigortalı olabilecekleri, isteğe bağlı sigortalılığın,

sigortalılık tescil talebinin Kuruma intikal ettiği tarih itibariyle başlayacağı ve terk talebinin Kuruma intikal ettiği tarihte veya diğer sosyal güvenlik kanunlarına tâbi olarak çalışmaya başladığı tarihten bir gün önce veya sigortalının toplam borcunun üç aylık prim ve ceza tutarından fazla olması halinde sigortalının daha önce ödediği primlerin tam olarak karşıladığı ayın sonu itibariyle sona ereceği hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 5510 sayılı kanunun 50.maddesi “İsteğe bağlı sigorta; kişilerin isteğe bağlı olarak prim ödemek suretiyle uzun vadeli sigorta kollarına ve genel sağlık sigortasına tâbi olmalarını sağlayan sigortadır.

İsteğe bağlı sigortalı olabilmek için Türkiye'de ikamet edenler ile Türkiye'de ikamet etmekte iken sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerdeki Türk vatandaşlarından; a) Bu Kanuna tâbi zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak veya sigortalı olarak çalışmakla birlikte ay içerisinde 30 günden az çalışmak ya da tam gün çalışmamak, b) Kendi sigortalılığı nedeniyle aylık bağlanmamış olmak, c) 18 yaşını doldurmuş bulunmak, d) İsteğe bağlı sigorta talep dilekçesiyle Kuruma başvuruda bulunmak şartları aranır.” hükmüne amirdir.

Yukarıda sıralandığı şekilde yasal mevzuat incelendiğinde, toplu prim ödemesi geçmişe yönelik isteğe bağlı sigortalılık kazandırmaz. Ayrıca, ödeme tarihi gözetildiğinde, primlerin uzun süre kullanıldığından da bahsedilemeyeceğinden, Medeni Kanunun 2. maddesi somut olayda uygulanamaz.

Yukarıda anlatılanlar ışığında mahkemece, davacının ... hizmet cetvelinde gözüken fazla prim ödemesinin karşılık geldiği sigortalılık süresi davalı kurumdan sorularak belirlenmeli (bu yönde uyuşmazlık halinde Bilirkişi incelemesi yaptırılmalı), isteğe bağlı sigortalılık süresi anılan yersiz ilk ödemenin yapıldığı tarihi takip eden 25.05.2011 gününden başlatılmak suretiyle saptanıp tahsis koşulları bu çerçevede yeniden incelendikten sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Diğer taraftan davalı kurumun harçtan muaf olduğu dikkate alınmaksızın, yargılama giderleri içinde hesaplanıp davalı kurum aleyhine hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.