Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/12977 K.2015/18933

Dava, davacının 01.04.2002-05.08.2005 tarihleri arasındaki 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının iptali ile yaşlılık aylığı tahsisi istemine ilişkindir. Mahkemece, bozma ilâmına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmiştir. Hükmün, davalı K...vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1479 sayılı Yasa'nın 26. maddesinin “Sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçilemez ve kaçınılamaz.” hükmü öngörülmüş olup sigortalı olmak, kamu düzenine ilişkin, kişiye bağlı, vazgeçilemez ve kaçınılamaz hak ve yükümlülük doğuran bir hukuksal statü meydana getirmektedir. Kişilerin ve sosyal güvenlik kuruluşlarının bu statünün oluşumundaki rolü, yenilik doğurucu ve iradi bir durum değil, Kanun gereği kendiliğinden oluşan statüyü belirlemekten ibarettir.

Dolayısıyla, Sosyal Güvenlik hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307. maddesi kapsamında feragat olanaksızdır ve açıklanan sigortalılığın, sigortalı hizmetlerin tespitine yada Kurumca bu yönde yapılan tespit işlemlerinin iptaline ilişkin davadan da vazgeçilemez.

Davacı ancak, HMK 123. maddesinde düzenlenen hakkını kullanabilir ve ileride yeniden dava açabilme hakkını saklı tutarak, davalının rızası ile davanın takibinden vazgeçebilir veya HMK 150. maddesi hükmü gereğince davayı takip etmeyerek yenileninceye kadar dosyanın işlemden kaldırılması ve giderek davanın açılmamış sayılması sonucunu elde edebilir.

Bu nedenle; inceleme konusu davada mahkemece, sigortalılık süresinin iptaline yönelik talep yönünden davadan feragat edilemeyeceği gözetilerek, mevcut deliller ışığında bu yöndeki talebin esastan reddine, yaşlılık aylığı tahsisi yönündeki talebin ise feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu'nun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.