Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/1307 K.2016/8201

Dava, aksine Kurum işleminin iptali ile 5510 sayılı Yasanın 81’inci maddesi kapsamındaki teşvik indiriminden faydalandırılması ile ödenen tutarların iadesi gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Yasanın 81’inci maddesi olup, maddenin (ı) bendinde yer alan hüküm içeriğinde “Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıştıran özel sektör işverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, işveren hissesinin beş puanlık kısmına isabet eden tutar ... karşılanır.

İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak bu Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde ... vermeleri, sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarı yasal süresinde ödemeleri, ... prim,

idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmaması şarttır.” Hükmü ile aynı yasanın 86’ncı maddesinde yer alan ve Prim belgeleri ve işyeri kayıtları başlığının taşıyan madde içeriğindeki “İşveren bir ay içinde 4 üncü ve 5 inci maddeye tâbi çalıştırdığı sigortalıların ve sosyal güvenlik destek primine tâbi sigortalıların;

a) Ad ve soyadlarını, T.C. kimlik numaralarını, b) 80 inci maddeye göre hesaplanacak prime esas kazançlarını, c) Prim ödeme gün sayıları ile prim tutarlarını gösteren ve örneği Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenen asıl veya ek aylık prim ve hizmet

belgesini, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındakiler için en geç Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar, diğer sigortalılar için ise ait olduğu ayı takip eden ayda Kurumca belirlenecek günün sonuna kadar Kuruma vermekle veya sigortalı çalıştırmadığı takdirde, bu hususu sigortalı çalıştırmaya son verdiği tarihten itibaren, onbeş gün içinde Kuruma bildirmekle yükümlüdür.

Hükmü kapsamında davacı şirketin 2012 yılı Kasım Ayına ait bordroları indirimli olarak kurumca çıkartılan işveren uygulama tebliğinin, “Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilmesi” başlıklı 2.2 maddesine göre belirlenmiş olan 23 Aralık gününün tatil gününe denk gelmesi ile 24 Aralık 2012 Pazartesi gününde gece saat 00.00’a kadar bir çok kez vermek istemesine ve bu durumu belgelemesine rağmen, kurum sistemindeki hata nedeniyle verilemediğinin ve bu durumun davacı şirkete yüklenemeyeceğinin belirgin olması,

aynı zamanda aynı tebliğ ve kanun hükmü kapsamında davacı şirketin 2012 yılı kasım ayına ait primleri takip eden aralık ayı içerisinde ve ay sonuna kadar elden ödemiş bulunduğunun belirgin olması karşısında davacı şirketin 81’inci maddedeki teşvik şartlarını ihlal etmediğine dair kabul yerinde olup, 5510 Sayılı Yasanın 89’uncu maddesi kapsamındaki “Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir.

Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden aybaşından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır.” Hükmüne göre mahkemece işleyecek faizin Kuruma primlerin ödenme tarihinden değil takip eden 01.01.2013 tarihinden itibaren başlatılması gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Geçici 3. maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmalıdır.