Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/14002 K.2015/21837

Dava, hizmet süresinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, bozma ilamına uyarak, ilâmında belirtildiği şekilde istemin kısmen kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayda; davacı, davalı işverenlerden İ.. Ç.. nezdinde 05.02.1989 - 01.11.1997 tarihleri arasında ve davalı işverenlerden Z.. A.. ve O.. San. ve Tic. Ltd. Şti nezdinde 01.11.1997 – 20.04.2005 tarihleri arasındaki meslek hastalığından raporlu olduğu günler haricindeki kesintisiz çalışmalarının tespitini talep etmiştir. Mahkemece, bozma öncesindeki, dava dışı M.. G.. adına davalı İ.. Ç.. işyerinden bildirilen süreler davacının hizmeti kabul edilip, Kuruma bildirilen süreler ve yaz aylarında bir aylık pamuk tarlasındaki çalışmaları dışlanarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemenin ilk hükmü, 1995 yılı ve öncesine ilişkin çalışma, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olması, çalışma gün sayısında maddi hesap hataları yapılması ve çalışmanın kabul edildiği dönemlerin açık ve net olarak belirtilmemesi nedeniyle infaza elverişli bulunmaması, yine davalı İ.. Ç..'ın işyerindeki 1990, 1991 ve 1992 yılları bir kısım dönem bordrolarında M..

G.. adına bildirimlerin davacıya ait olup olmadığının araştırılması yönlerinden hükmün bozulmasına ve mahkemece, Dairemizin bozma ilamına uyulmasına rağmen, davacı vekilinin, davalı İ.. Ç..'ın işyerinden 1990 ila 1992 yılları arasındaki bir kısım dönem bordrolarında ismi bulunan dava dışı M.. G..'in hizmet tespiti davası açtığı, yine daha sonraki celsede ise Kurumun dava dışı M..

G.. adına yapılan bildirimlere ilişkin yanlışlığı düzelttiğinin belirtilmesine rağmen davacı beyanlarının araştırılmadığı, 1995 yılı öncesi anılan davalı işyerinde çalışmaları bulunmayan bir kısmı ilk bozma öncesinde de dinlenen tanık beyanlarına itibar edilerek, dava dışı M.. G.. adına bildirimlerin davacı adına kabul edildiği, yine davacının 1995 yılı ve öncesine ilişkin çalışmaları ile ilgili olarak davalı İ..

Ç..'ın işyerinden anılan dönemlere ilişkin re'sen bordro tanığı tespit edilip dinlenmediği, kurulan hükümde ise gerek davalı İ.. Ç.. gerek ise davalı Z.. A..ve O..San. Tic.Ltd.

Şti. işyerlerindeki çalışmaların tespitinde kabul edilen hizmetlerin hangi aylara ilişkin olup hangi dönemleri kapsadığı, pamuk çalışmasının hangi tarihler arası kabul edilip dışlandığı belirtilmeden, infaza elverişsiz hüküm kurulduğu gözetildiğinde mahkemenin bozma ilamının gereğini yerine getirmeden, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı hüküm kurduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklamalar ışığında; davacının, kesintisiz olduğunu iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davalı işverenlerden İ..

Ç..’a ait işyerinden verilen 1990, 1991 ve 1992 yıllarına ilişkin 4 aylık sigorta primleri dönem bordrolarının, bir kısmında davacının adı soyadı karşısında, davacının sigorta sicil numarası olan ... yerine, ... numaralı sigorta sicil numarasının yazdığı, yine dönem bordrolarının bir kısmında ... sigorta sicil numarası karşısında M..G.. ad ve soyadı yazıldığı gözetildiğinde, söz konusu bordrolardaki kişinin davacı olup olmadığı, bu çalışmaların davacıya ait olup olmadığı saptanmalı; davacı vekilinin celselerdeki beyanlarında belirttiği anılan bordrolarda ismi bulunan M..

G.. tarafından hizmet tespiti davası açılıp açılmadığı, Kurum tarafından anılan dönemlerdeki bordrolardaki çalışmaların davacıya ait olduğunun kabul edilip edilmediği araştırılmalı; anılan dönem bordrolarındaki çalışmaların davacıya aidiyetine ilişkin uyuşmazlık devam etmesi halinde, bu dönem bordrolarındaki M..G.. davaya dahil edilmeli; davacının, 1995 yılı ve öncesine ilişkin çalışmalarının fiili, gerçek ve kesintisiz olup olmadığı araştırılmalı; işverenlerden İ..

Ç..’ın bordrolarında 1995 yılı ve öncesinde kayıtlı kişiler ile, gerektiğinde, çalıştığı yerdeki komşu işyerinde çalışan kişiler saptanarak re’sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davalı işverenler nezdinde kesintisiz olduğu iddia edilen çalışmanın kesintili olup olmadığı irdelenmeli; yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalı; böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek,

varılacak sonuç uyarınca, davalı işverenler tarafından Kuruma bildirilen süreler, bildirilmeyen süreler, dışlanan süreler, mahkemece kabul edilen süreler, HMK. 297. maddesi çerçevesinde infazda tereddüt yaratmayacak şekilde karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul olunmalı ve hüküm bozulmalıdır.