Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/14266 K.2015/13140

Davacı, davalılardan işverene ait apartman işyerinde 01.03.1988-01.01.1989 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının ve sigortalılık başlangıç tarihinin 01.03.1988 olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesinin onuncu fıkrası olup, anılan Kanunun 6. maddesinde yer alan, sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamayacağı ve vazgeçilemeyeceği yönündeki düzenleme ile anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi göz önünde bulundurulduğunda, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri gerektiği açıktır.

Bu bağlamda, hak kayıpları ile gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi ve temel insan haklarından olan ...hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği dikkate alınmalıdır.

Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece bozma ilamına uyularak yeniden hüküm kurulmuş ise de, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Dava konusu dönem içerisinde, davalı işveren tarafından, davacı adına verilmiş 01.03.1988 işe başlama tarihli 06.05.1988 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden işe giriş bildirgesinin bulunduğu ancak herhangi bir bildiriminin bulunmadığı, davalı Kurumdan celp edilen bordrolarda, davacının talep ettiği çalışma dönemi ile çakışır şekilde 1988/3 dönemde çalışması bulunan ve tanık sıfatı ile de beyanına başvurulan ... ve davacının birbirini tanımadıklarını, beraber çalışmadıklarını beyan etmeleri ve davalı apartman işyerinin,

zabıta marifeti ile araştırma neticetinde, 5 katlı kapıcı dairesi ve sığınakla beraber 12 daireli ve 1990 tarihinden itibaren doğalgaz merkezi sistem ile ısıtmanın sağlandığı ve kapsam ve kapasite bakımından aynı anda iki kişinin çalışmasını gerektirmediğinin belirtilmesi karşısında; talep edilen dönemde apartman yöneticisinin kim olduğu belirlenmek sureti ile davalı apartman işyeri tarafından bildirimleri yapılan tanık ...'nın kim tarafından işe alındığı ve apartman sakinleri tarafından tanınıp tanınmadığı,

apartman sakinleri ve yöneticisi, komşu apartman kapıcıları ve apartmana yakın bakkal ve apartman yöneticisi gibi çalışmanın kapsamını bilebilecek kişilere sorulmak sureti ile çalışmanın fiili olarak gerçekleşip gerçekleşmediği tespit edilmeli, belirdiği takdirde anlatımlar arasındaki çelişkiler giderilmelidir.

Buna göre; öncelikle kapıcılık görevinin talep edilen dönemde davacı mı, ... tarafından mı yerine getirildiği ortaya konulmalı, davacının apartman görevlisi olduğu anlaşıldığı takdirde çekişme konusu dönem yönünden bunun başlangıç ve sona erme tarihi belirlenmeli, özellikle 12 dairelik apartmanda, 1990 yılında doğalgazlı sisteme geçilmesinin ve talep edilen dönemde kaloriferli sistem bulunmasının, çalışmanın kapsam ve süresine etkisi açıklıkla belirlenmeli, davacının tüm mesaisini söz konusu apartmana hasredip hasretmediği açıklığa kavuşturulmalı,

çalışmasının kısmi süreli çalışma olduğunun anlaşılması halinde hükme konu dönem içinde bir günde kaç saat çalışmış olabileceği, giderek haftalık ve aylık çalışma süreleri belirlenmeli ve yedibuçuk saat çalışma bir günlük çalışma hesabı ile kaç iş gününe karşılık olduğu hususu saptanarak, sigortalılık süresinin tespitine karar verilmelidir.

Açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin eksik araştırma, inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

SONU Ç