Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/14443 K.2015/17443

Dava, hizmet ve sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilâmında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işverene ait işyerinde 10.04.2007-16.04.2009 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma süreleri ile gerçek sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının tespiti istemli davada, hizmet tespitine ilişkin taleplerin yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Yargılama sırasında resmi belge veya yazılı delil esas ise de; somut bilgilere dayanması ve inandırıcı olmaları koşuluyla tanık beyanları ile de ispatı mümkündür.

İnceleme konusu davada, hizmet tespiti istemi Kuruma bildirilmeyen 21.06.2008-15.04.2009 tarihleri arasındaki dönem yönünden hüküm altına alınmış ise de, alınan tanık beyanlarının net olmadığı da gözetildiğinde, dosyada yer alan deliller karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; davalı işyerine ait uyuşmazlık konusu tarihleri içerir dönemsel sigorta primleri bordrolarında bildirimleri yapılan ve beyanlarına başvurulmamış diğer sigortalıların hizmet cetvelleri getirtilerek bilgi ve görgüsüne başvurulmalı, G....

Belediye Başkanlığı vasıtası ile tespit edilen komşu işyeri çalışanları tanık olarak dinlenilmeli, gerektiğinde kolluk aracılığıyla da daha fazla komşu işyeri tanığı araştırması yapılmalı belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, Mahkemece de davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği gerekli görülecek diğer araştırmalar resen yapılarak, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

3-) Davacı talebi dikkate alındığında, 21.06.2008-15.04.2009 tarihleri arasındaki süre yönünden davacının asgari ücret üzerinden prime esas kazançla çalıştığının kabul edildiği, bu nedenle de 10.04.2007-20.06.2008 tarihleri arasındaki dönemin ve sigorta primine esas kazanç (ücret) tutarının tespiti talebinin red kapsamında kaldığı gözetilerek, davanın kısmen kabulüne karar verilmemesi, istem kısmen hüküm altına alınmış olmasına rağmen, reddedilen kısım yönünden vekille temsil edilen davalılar lehine vekalet ücretine, kabul ve ret oranına göre yargılama giderine hükmedilmemesi de, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddî ve hukukî olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hükümbozulmalıdır.