Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/14819 K.2015/15202

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı işyerinde, 01.02.1998-31.12.2006 tarihleri arasında mermer ustası olarak çalıştığını iddia ile bu tarihler arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada; mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye yeterli ve elverişli görünmemektedir. Bu bakımdan; işverenin vergi kayıt, faaliyet, tescil durumu ilgili vergi dairesinden ve ticaret sicili memurluğundan araştırılmalı, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istenilmeli, tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re'sen araştırma yapılarak,

davalıya ait iş yerine ve davacının hizmet cetvelinde adına bildirim yapıldığı anlaşılan ve davacı tarafından bu çalışmaların gerçek olmadığı iddia edilen diğer işyerlerine ilişkin uyuşmazlık konusu tarihleri içerir aylık prim ve hizmet belgeleri istenmeli, talep konusu dönemde bildirimleri yapılan sigortalıların bu konuda bilgi ve görgülerine başvurulmalı, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan başka işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği,

ya da, bildirim dışı kaldığı hususu, davacının başka işyerlerinde geçen çalışmalarının gerçeği yansıtmadığı iddiası da değerlendirilerek, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Diğer taraftan, mahkemenin 05.09.2013 tarihli celsesinde tanık sıfatı ile beyanı alınan ...'un gerekçeli karar başlığında davalı olarak gösterilmesi de isabetsiz bulunmuştur. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.