Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/15182 K.2015/22716

Davacı sigortalı, Kurumun borç çıkarma, sigortalılığın ve yaşlılık aylığının iptali yönündeki işlemlerinin iptaliyle, ....sigortalılık süresinin geçerli olduğun ve yaşlılık aylığının ödenmeye devam edilmesi gerektiğinin tespitine; birleşen dava ile Kurum, yersiz ödemelere ilişkin faiz alacağının sigortalı ve oda genel sekreteri olan diğer davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, bozmaya uyularak, ilamında belirtilen gerekçelerle, hem asıl hem de birleşen dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Hükmün, ... ve Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, Kurum vekilinin tüm, sigortalı ... vekilin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Asıl dosyada davacı olan sigortalı ...’in, ... Esnaf ve Sanatkarları Odasındaki 13.04.1993 tarihinden itibaren üye olduğunu belirtir oda kaydının usulsüz olduğundan bahisle, oda kaydına dayalı sigortalılık süresi ve 01.05.2003 tarihinden itibaren başlatılan yaşlılık aylığının iptali sonucu ödenen aylık asıllarının sigortalı tarafından Kuruma iade edildiği anlaşılmış; davacı sigortalının, Kurumun borç çıkarma, sigortalılığın ve yaşlılık aylığının iptali yönündeki işlemlerinin iptaliyle sigortalılık süresi ve yaşlılık aylığının geçerli olduğunun tespitine; Kurum tarafından açılıp birleşen dosyada, aylıklara işletilen yasal faizin ...’dan tahsiline karar verilmesi istenilmiştir. Dosyadaki belgelerden, davacının nakliye işi nedeniyle 10.09.1984 – 10.10.1989 tarihleri

arasında Bafra Vergi Dairesine, 24.07.1986 – 31.10.1989 tarihleri arasında...Şoförler ve Otomobilciler Odasına kaydı bulunup, 28.10.1985 tarihli işlem ile bu kayıtlar esas alınarak 10.09.1984 tarihinden itibaren ...’a tescil edildiği. 2003 yılında sunduğu belgede ...

Esnaf ve Sanatkarları Odasındaki 13.04.1993 tarihinden itibaren komisyonculuğa dayalı kayıt esas alınarak 10.09.1984 - 31.10.1989 ve 13.04.1993 – 24.04.2003 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalısı sayılıp, prim borçlarının çoğu 2003 yılı Mart ve Nisan aylarında ödenip, 01.05.2003 tarihinden itibaren yaşlılık aylığının bağlandığı anlaşılmıştır. ....Odasıyla ilgili usulsüzlük şikayetleri üzerine yapılan inceleme sonucu, oda üyeliğine kabule ilişkin 15.04.1993 tarih ve 9 sayılı yönetim kurulu kararında yöneticilerin tamamının imzasının oda genel sekreteri ... tarafından atıldığı.

Yine, belediye ve kaymakamlıkça davacının ... İlçesinde tanınmadığı ve esnaf olarak kaydının bulunmadığı ifade edilmiş; kendisi Kurum müfettişine ... İlçesinde çamaşır sattığını beyan etmiş; bunun sonucu olarak oda kaydı usülsuz sayılmıştır.

Bozmadan sonra, Kurum tarafından, 6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. maddesine istinaden, sigortalı ...’in oda kaydına dayalı hizmetlerinin yeniden verildiği, Mahkemece, hem asıl hem de birleşen dava konusuz kaldığından hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verildiği,

ancak Kurum vekilinin temyiz dilekçesine eklediği 13.03.2015 tarihli Kurum yazısı ile yaşlılık aylığı yönünden sigortalıların önceki talepleri dikkate alınmaksızın diğer şartları da taşımaları halinde 6552 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki aylık bağlanması için talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanabileceğinin ifade edildiği anlaşılmaktadır.

Davanın konusunun kalmadığından bahsedebilmek için, dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tüm tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gerekir.

6552 sayılı Yasanın 58. maddesi ile 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. maddesine istinaden, sigortalı ...’in oda kaydına dayalı hizmetlerinin yeniden verildiği, ancak Kurum vekilinin temyiz dilekçesine eklediği 13.03.2015 tarihli Kurum yazısından, yaşlılık aylığı yönünden sigortalıların önceki talepleri dikkate alınmaksızın diğer şartları da taşımaları halinde 6552 sayılı Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten sonraki aylık bağlanması için talepte bulundukları tarihi takip eden aybaşından itibaren aylık bağlanabileceği anlaşıldığından, sigortalının yaşlılık aylığı talebinin konusuz kaldığından bahsedilemez.

Kurum tarafından, sigortalının oda kaydına dayalı hizmetlerinin 5510 sayılı Yasaya eklenen Geçici 54. maddesine göre geçerli olduğu konusunda uyuşmazlık çıkarmaması karşısında, Mahkemece, yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden bağlanması gerektiği dikkate alınmalıdır.

Öte yandan, Kurumun çıkardığı faiz borcuna ilişkin uyuşmazlıkların devam edip etmediği de araştırılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir. Mahkemenin yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı (birleşen dava davalısı) ... vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.