Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/15225 K.2015/15611

Dava, fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesi ile davacının dava dışı .... ... Yapı Kooperatifine ait işyerinden yapılan 01.02.2006-01.09.2006 tarihleri arasındaki bildirimlerini iptal eden Kurum işleminin iptali ile bu sürelerin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının 08.02.2006- 01.09.2006 tarihleri arasında .. ... Konut Yapı Kooperatifine ait işyerinde gece bekçisi olarak çalıştığının tespiti ile, aksine kurum işleminin iptaline dair hüküm tesis edilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dosyanın tetkikinde; 18.05.2011 tarihli Kurum Raporu’nda davacı; adresini bilmediği dava dışı Kooperatifte 17 gün bekçilik yaptığını ve bunun karşılığında ücretini aldığı beyan etmiştir. Dinlenen tanıkların, bir çoğunun davacı gibi Kurumca bildirimlerin iptal edildiği ayrıca Kurum raporu ile mahkemede verdikleri beyanlar arasında farklılıklar olduğu görülmektedir. Mahkemenin, davacının fiilen dava konusu dönem boyunca çalışıp çalışmadığına yönelik yaptığı araştırma ve inceleme yeterli bulunmamaktadır.

Borçlar Kanunu’nun 53. maddesi hükmü (6098 Sayılı Borçlar Kanunu Md. 74.) gereğince, hukuk hâkimi, ceza mahkemesinde verilen beraat ve ceza hukukunun kusur ve zarar sorumluluğuyla ilgili hükümleriyle bağlı değil ise de; kesinleşen ceza mahkemesi kararındaki maddi olgu ile bağlıdır. Ceza mahkemesi kendine has usuli olanakları nedeniyle hükme esas aldığı maddi olayların varlığını saptamada daha geniş yetkilere sahiptir. Bu nedenle, ceza mahkemesinde saptanacak maddi olayın yargısal bir kararla saptanmış olması gerçeğinin hukuk hâkimini de bağlaması gerekir. Bu hal; Kamunun yargıya olan güveninin korunmasının bir gereği olduğu gibi, söz konusu Borçlar Kanununun 53. maddesinde öngörülen kuralın da doğal bir sonucudur.

Davaya Konu somut olayda; davacının, hizmet bildirimlerinin yapıldığı Kooperatif başkanı ve aralarında davacının da bulunduğu 27 kişi hakkında kooperatif üyeleri ve Kurum tarafından yapılan teftiş üzerine suç duyurusu sonrasında ceza mahkemesinde dava açıldığı ve bu davaların henüz derdest olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece davacı hakkında açılan ceza davası incelenmeksizin ve orada belirlenecek maddi olgular dikkate alınmaksızın, davacının çalışmasının bulunduğuna dair kabul eksik araştırmaya dayalıdır.

Diğer taraftan, 1996 yılında kanun kapsamına alınan Kooperatif inşaat işyerinde, Kurumca yapılan teftiş sonrasında inşaat ustaları olduğu ve fiilen inşaatta çalıştığı kabul edilen kişilerin beyanlarına göre, inşaatta 2008 yılına kadar çalışmalarının olduğu anlaşılmaktadır. Bu kapsamda, davacının müfettişe verdiği ifadesindeki çelişki giderilmeli, kurumca çalıştığı kabul edilen kişilerin hizmet bildirim cetvelleri de getirtildikten sonra, kooperatifteki belge ve defterler incelenmeli ve aktif olarak davacıya ait çalışmanın var olup olmadığı belirlenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.