Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/15763 K.2015/18498

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar Kurum vekili ve İhsaniye Kuran Kursu Koruma ve Yaşatma Derneği (Dernek Başkanı ........) tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Eldeki davada, davacı 1991 Ocak ayından 1999 Ocak ayına kadar davalı işyerinde aralıksız çalıştığı iddiasıyla eksik günlerinin tespiti istediği davada mahkemece, 01.02.1991-01.01.1999 arasında 2850 gün çalıştığı 1330 günün kuruma bildirildiği, 1520 günün kuruma bildirilmediğinin tespitine karar vermiştir. Mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Şöyle ki, dava dosyasının içinde 1991 Şubat ayından 1999 Mart ayı arasında imzalı ücret bordrolarının olduğu bu bordrolarda davacının davalı işyerinden 10-30 arası bildirimler olduğu görülmektedir.

Mahkemece yapılacak iş, özellikle davacının talep konusu dönemde davalı işyerinden verilmiş ve davacı tarafından imzası inkâr edilmeyen imzalı ücret bordrolarının bulunması, davacı tarafından imzalı 03.04.1994 tarihli dilekçeyle 31.03.1994 işten ayrıldığını, herhangi bir hukuki hak talebinde bulunmayacağını taahhüt etmiş olması,

davalı işyerinden imzalı 01.02.1991, 01.06.1994 tarihli işe giriş bildirgelerinin bulunması da göz önüne alınmalı ve bu delillerin aksi davacı tarafından yazılı belgelerle ve yazılı delil başlangıcı teşkil edecek belgeler mevcut ise tanık beyanları ile yukarıda izah edilen yönteme uygun şekilde ispat edilmeli, imzanın davacıya aidiyeti davacı tarafından kabul edilenler ile inkâr edilip de aidiyeti ehil bilirkişi incelemesiyle saptananlardan yine davacı tarafından hata-hile-ikrah durumu iddia ve ispat edilemeyenler bakımından, işbu yazılı belgelerin aksi eşdeğerde delillerle kanıtlanması için davacıya delilleri sorulmalı,

davalı işyerinde İlçe Müftülüğü veya Belediye tarafından bir denetim yapılıp yapılmadığı sorularak yapılmışsa buna dair belgeler dosyaya getirtilmeli, işyerinin sürekli açık olup olmadığı, yatılı olarak kalınıp kalınmadığı, kaç kişinin kaldığı, günde kaç öğün yemek çıktığı araştırılmalı toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar Kurum vekili ve İhsaniye Kuran Kursu Koruma ve Yaşatma Derneği (Dernek Başkanı ........)'nin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.