Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16031 K.2017/4718

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kısmen kabulüne kısmen reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ve davalılardan ... Sigorta A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz istelerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; 03.08.2004 tarihli trafik kazasında ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığından oluşan kurum zararının tahsili istemine ilişkin olup,davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanunun 63. maddesidir.

1-Davalı ... şirketinin süresi içinde zamanaşımı def-inde bulunduğu anlaşılmaktadır.

Zamanaşımı defi davanın esası hakkında her türlü muameleye manidir. Bu sorun halledilmeden davanın esası incelenemez. (11.01.1940 tarihli 15/70 sayılı İçt. Bir. Kararı) Borcu ortadan kaldırmamakla birlikte, yerine getirmekten kaçınma yetkisi veren zamanaşımı defi, ancak, bunu ileri süren taraf yönünden sonuç doğurmakta, bir başka anlatımla, mahkemece kendiliğinden gözetilemeyen zamanaşımı defi, yasal süresinde ileri sürüldüğü takdirde değerlendirmeye alınabilmektedir.

1479 sayılı yasanın zamanaşımını düzenleyen 24.07.2003 tarih ve 4956 sayılı yasanın 31. maddesi ile değişik 70/2 maddesi gereğince rücu davaları 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Dairemizin emsal kararları çerçevesinde peşin değerli aylıklar için onay, masraf ve ödemeler için masraf ve ödeme tarihlerinden itibaren bu süre başlar.

Müteselsil borçluluğun en belirgin özelliği; alacaklıya karşı borçlulardan her birinin; edimin tamamından sorumlu olması, başka bir ifade ile, alacaklının borçlulardan hepsini birden takip ya da dava edebileceği gibi bunların içinden dilediği birini veya birkaçını dava ya da takip edebilmesi ise de; bu özellik, müteselsil borçların nispi bağımsızlığını ortadan kaldırır nitelik taşımamaktadır.

Müteselsil borçların nispi bağımsızlığı ilkesinin zamanaşımı yönünden sonuçları ise; müteselsil borçlulukta, zamanaşımının borçlulardan biri bakımından durmasının diğer borçlulara sirayet etmemesi; müteselsil borçlulardan birinin ileri sürdüğü zamanaşımı def'inden bunu ileri sürmemiş olanların yararlanmalarının mümkün bulunmamasıdır.

Zamanaşımı def’i, borcu ortadan kaldırmayıp bunu ileri sürene borcu yerine getirmekten kaçınma yetkisi verdiğinden, teselsül hükümlerine dayalı olarak açılmış olan eldeki davada, zamanaşımı def’inin ancak bunu ileri süren müteselsil borçlu hakkında hüküm doğurur, diğer borçlular yönünden hüküm ifade etmez.

Dava konusu somut olayda; davalı .... vekili süresi içinde zamanaşımı def’inde bulunmuş olup,mahkemece, hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığının onay tarihleri belirlendikten sonra yukarıda yapılan açıklamalar ışığında zamanaşımı süresinin dolup dolmadığı değerlendirilip, hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2-Davacı Kurum onay tarihinden itibaren faiz talebinde bulunmuştur.

Rücu davalarında faiz başlangıcı, gelir ve aylıklar yönünden, gelir veya aylığın kurumun yetkili organınca onaylandığı, diğer ödemeler yönünden ise ödeme ve sarf tarihidir.Bu nedenle bağlanan aylıklar yönünden onay tarihi esas alınarak faize hükmetmek gerekir,ancak sigorta şirketleri yönünden, 2918 sayılı Kanunun 99. maddesinde, sigortacıların, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda oldukları belirtilmiş olup,

bu tür rücu davalarında sigorta şirketleri yönünden faiz başlangıcına karşılık gelen temerrüt tarihinin belirlenmesi gerekmektedir.

Kurumca şirkete başvurulmasına karşın 8 iş günü içerisinde ödeme yapılmadığı takdirde, anılan sürenin sonunda temerrüt olgusu gerçekleşeceğinden faiz başlangıcı 9. güne karşılık gelen tarih olarak kabul edilmeli, başvuru yapılmaması veya gerekli belgeler eklenmeksizin başvurulması durumunda ise şirketin temerrüdünden söz edilemeyeceğinden, faiz başlangıcı olarak icra takip günü, takip yapılmaksızın dava açılması durumunda dava tarihi ve ıslah yapılmış ise ıslah ile talep edilen kısım yönünden ıslah tarihi esas alınmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilerek, kurumdan, davalı ... şirketinin usulünce temerrüde düşürüp düşürmediği araştırılıp, varılacak sonuca göre, diğer davalılar yönünden ise onay tarihinden itibaren faiz başlangıcı yönünden hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde dava tarihinden itibaren faize ilişkin hüküm kurulması, ve davalı ... şirketi yönünden poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Kabule görede kısmen kabul kesmen red kararı verilmesine rağmen yargılama giderlerinin tam kabule göre değerlendirilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı Kurum ve davalılardan .... vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.