Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16114 K.2015/18702

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı sonrasında davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davalı ... ile diğer davalıların murisi olan ...'a ait işyerinde 30.06.1996-01.12.2003, 15.10.2004-05.06.2006 ve 01.10.2008-03.10.2008 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine yönelik olarak açılan davada, mahkemece, davacının, davalılar ... ve ... murisi ...'ın işyerinde 29.09.1998-01.12.2003 tarihleri arasında (Kuruma bildirilen 16.05.2003-15.06.2003 tarihleri arasındaki süreler haricinde), diğer davalı ...'ın işyerinde de 15.10.2004-05.06.2006 tarihleri arasında hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının tespitine dair verilen ilk karar,

Dairemizin 26.12.2013 günlü 2013/12945 E. ve 2013/25669 K. sayılı ilamı ile ''...dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; davacının çalıştığı işyerinin altında çay ocağı işlettiğini beyan eden tanık ...'in vergi kayıtları getirtilmek ve gerekirse kolluk araştırması yaptırılmak suretiyle komşu işyeri tanığı olup olmadığı tespit edilmeli, tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, aynı çevrede faaliyet yürüten ve davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan başka işverenler ve çalışanlar yöntemince saptanarak tanık sıfatıyla dinlenilmeli, davacı tarafından işverenlere karşı işçi alacaklarına ilişkin olarak dava açılıp açılmadığı araştırılmalı,

işçilik alacaklarına ilişkin dava dosyasının varlığı araştırılarak celbedilmeli ve işçilik alacakları davasında dinlenen tanık anlatımları ile bu dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa çelişki giderilmeli, davacının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu, çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.” görüş ve düşüncesiyle bozulmuş, mahkemece,

uyulan bozma ilamı sonrasında davanın reddine karar verilmiş ise de, hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olduğu gibi, Dairemizin bozma kararının gereği de yerine getirilmemiştir.

Dairemizin bozma kararı uyarınca, davacının çalıştığı işyerinin altında çay ocağı işlettiğini beyan eden tanık ...'in vergi kaydı araştırılmış ise de, uyuşmazlık dönemlerinde komşu işyeri tanığı olup olmadığının tespiti açısından kolluk araştırması yapılmadığı, yine dairemizin bozma kararı uyarınca yapılan kolluk araştırması sonucu isimleri tespit edilerek dinlenen tanıklar...'ın komşu işyeri sahipleri olup, komşu işyeri çalışanlarının isimlerinin tespit edilmediği ve dinlenmedikleri, ayrıca anılan tanıkların beyanlarında davalılardan ... nezdinde Kuruma bildirilen sigortalı çalışanlar haricindeki bir kısım çalışanların varlığından bahsettikleri görülmektedir.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup, bu tür davaların kamu düzenine ilişkin bulunmaları, sigortalılığın zorunlu, kişiye bağlı ve devredilemez bir hak olması nedeniyle özel bir duyarlılıkla araştırma yapılarak deliller resen toplanmalıdır.

Bu nedenle, ayrıntıları Dairemizin 26.12.2013 tarihli bozma ilamında belirtildiği üzere; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı, tanık ...'in uyuşmazlık dönemlerinde komşu işyeri tanığı olup olmadığının tespiti açısından yapılan araştırma yetersiz olduğundan konuya ilişkin kolluk araştırması yapılmalı, davacının çalışmasını bilebilecek durumda olan komşu işyeri çalışanı kişiler re'sen saptanarak, bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde;

işyerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.