Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/1654 K.2015/2403

Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi

Dava, hak sahibi konumundaki davacıya yersiz ödenen aylıkların tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilâmına uyularak ilâmda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Hakkında verilen boşanma kararı 14.06.2004 tarihinde kesinleşen davalıya yaşamını yitiren babası üzerinden hak sahibi kız çocuğu sıfatıyla bağlanan ölüm aylığının, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığının belirlendiği gerekçesiyle davacı Kurumca gerçekleştirilen işlemle kesilerek, 01.10.2008-01.10.2010 döneminde yersiz ödendiği ileri sürülen aylıklar yönünden borç tahakkuk ettirildiği anlaşılmaktadır.

Davacı Kurum, hak sahibi konumundaki davacıya yersiz ödenen aylıkların tahsili istemiş, Mahkemece bozma ilâmına uyarak yapılan yargılama neticesinde, yılın belli günlerinde aynı evde birlikte kalmanın karı-koca hayatı yaşamak amacıyla bir araya geldikleri anlamına gelmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı olan 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56. maddesinin 2. fıkrasında, eşinden boşandığı halde, boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı belirlenen eş ve çocukların, bağlanmış olan gelir ve aylıklarının kesileceği, bu kişilere ödenmiş olan tutarların, 96. madde hükümlerine göre geri alınacağı yönünde düzenleme yapılmıştır. Anılan maddeye dayalı açılan bu tür davalarda eylemli olarak birlikte yaşama olgusunun tüm açıklığıyla ve taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu dönem yönünden ortaya konulması önem arz etmektedir.

5510 sayılı Kanunun, Kurumun denetleme ve kontrol yetkisi başlığını taşıyan 59. maddesinde, "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eliyle yürütülür...

Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarının görevleri sırasında tespit ettikleri Kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Açıklanan yasal çerçevede somut olay incelendiğinde; ... Kontrol Memurluğu görevlilerince gerçekleştirilen soruşturmada elde edilen beyanlar ve belirlemeler, Sarıgöl Köyü Muhtarı ...'ın "...'i tanıdığını 26 numarada oturduğunu, çalışmaya İstanbul'a gittini, evde ... ve çocuklarının olduğu, evin ...'ye ait olduğu,

10 yıldır evde oturdukları" şeklindeki Kurum memurlarına verdiği imzalı beyanı, bu beyanı doğrular nitelikteki hak sahibi davacı ile boşandığı eşinin aynı adreste yaşadıklarını gösterir bilgi, belge, adres kayıtları, kolluk görevlilerince davalının "...3-4 sefer köye geldiği ve ...'nin yanında 1 hafta süre ile kaldığı..." şeklindeki tespiti, boşanmanın 14.6.2004 tarihinde gerçekleşmesine rağmen 12.09.2010, 29.03.2009 tarihlerinde yapılan seçimde aynı sandıkta ard arda oy kullandıkları, kamu tanıklarının "boşandıktan sonra davalı Hamiyet'in senenin bazı zamanları boşandığı eşinin evine gelip bir iki gün kaldığı...",

bir kısım kamu tanıklarının "...boşandıklarını bilmediğini...", "...boşandığını yeni duyduğu..." şeklinde beyanları birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu Kurum işlemine dayanak olan kontrol memurunun 23.11.2010 tarihli raporunun aksinin ispatlanamadığı, hak sahibi davalı ile boşandığı eşinin fiili olarak beraber yaşadıkları belirgin olup bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, ilamda belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır