Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16625 K.2015/17960

Sakatlık indirimine dayalı olarak 506 sayılı Kanunun 60/C-b maddesi uyarınca davacıya bağlanan yaşlılık aylığının başlangıçtan itibaren iptaline ve ödenenlerin borç çıkarılmasına dair Kurum işleminin iptaline ilişkin dava ve sigortalıya yapılan yersiz ödemelerin tahsili istemine ilişkin birleşen davanın yapılan yargılaması sonunda; davaların kısmen kabulüne ilişkin verilen hükmün süresi içinde temyizen incelenmesini tarafların avukatlarının istemesi ve davacı/birleşen dava davalısı avukatının duruşma talep etmesi üzerine,

dosya incelenerek işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşıldığından duruşma için 27.10.2015 günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderildi. Duruşma günü davacı/birleşen dosya davalısı adına gelen olmadı. Karşı taraf adına Av. ... geldiler. Hazır bulunanların açıklamaları dinlenip duruşmaya son verilerek aynı günde, Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalı/birleşen dava davacısı avukatının temyiz isteklerinin REDDİNE;

2-Davacı/birleşen dava davalısı avukatının temyiz itirazlarına glince;

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, Maliye Bakanlığınca Vergi Usul Kanununun 31. maddesinde öngörülen yönteme göre belirlenen % 40 oranındaki sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanma hakkı tanınmış olan davacı sigortalıya 506 sayılı Yasanın 60/C-b maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanmasına dayanak alınan sağlık raporunun gerçeği yansıtmadığı ihbarıyla Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulan davacı/birleşen dava davalısı için düzenlenen raporla çalışma gücü kaybının % 30 olduğunun görülmesi üzerine, Kurumca, 01.05.2003 – 16.12.2009 tarihleri arasındaki yersiz ödendiği iddia edilen yaşlılık aylıklarının tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

506 sayılı Kanunun yaşlılık aylığı bağlanan tarihte yürürlükte olan şekli ile, 60/C-b maddesi, “sakatlığı nedeniyle gelir vergisi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olan sigortalıların yaşları ne olursa olsun en az 15 yıldan beri sigortalı bulunmak ve en az 3600 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiş olmak şartıyla yaşlılık aylığından yararlanacaklarını” öngörmekte olup, bu koşulların başında ise öncelikle ve özellikle “sakatlığı nedeniyle gelir vergisi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış olmak” hususunun saptanması önem arzetmektedir.

Anılan hususun saptanması işi ise, 199 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 3239 sayılı Kanunla değişik 31/2. maddesine göre, sakatlık indiriminden yararlanmak için yetkili hastanelerin sağlık kurullarından alınan raporla ... bünyesindeki “Merkez Sağlık Kurulu” tarafından değerlendirilerek iş gücü kaybı oranları ve buna göre sakatlık dereceleri belirlenmekte ve bu belirlemeye dayalı olarak da ilgili şahsın vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanıp kazanmadığına, yine idarece karar verilmektedir.

Bu durumda, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazandığına dair verilen bu idari kararın sigortalının tahsis talebiyle birlikte Kuruma ulaşmasıyla, diğer koşulların da varlığı halinde sigortalıya anılan Yasanın 60/C-b maddesi uyarınca yaşlılık aylığı bağlanması da yasal bir gereklilik olmaktadır.

506 sayılı Kanunun bahsi geçen 60/C-b maddesinde, 4958 sayılı Kanunun 34. maddesiyle yapılan değişiklik ile, “sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlanılması dolayısıyla yaşlılık aylığına hak kazanarak yaşlılık aylığı almakta olanlar Kurumca kontrol muayenesine tabi tutulurlar” hükmü getirilmiş bulunmakla, bu gibilerin sakatlık indiriminden yararlanma koşullarını muhafaza edip etmediklerinin Kurum tarafından denetlenmesine ve değerlendirilmesine imkan tanınmıştır.

Böylece kendilerine daha önce, anılan 60/C-b maddesine dayalı olarak yaşlılık aylığı bağlanmış olanlar için, sonradan değişen durum nedeniyle bu aşamada, yasa koyucu tarafından anılan yasa maddesinde yapılan değişiklikle, konunun 506 sayılı Kanun çerçevesinde çözümlenmesi amaçlanmış olmakla, ön mesele olarak karşımıza çıkan ...nca sakatlık indiriminden yararlanmaya ilişkin ilk kararın idari yoldan kaldırtılmasına (iptaline) de gerek kalmaksızın, bu çerçevede sigortalı ile Kurum arasında çıkan benzeri ihtilafların idari yargı yerinde değil iş mahkemeleri bünyesinde görülerek çözüme kavuşturulması olanaklı hale gelmiş bulunmakla, mahkemenin,

davaya bakmış olmasında herhangi bir isabetsizlik görülmemiştir.

Öte yandan, sürekli iş göremezlik, malullük hali ve kontrol muayenelerinin belirlenmesinde izlenecek yol; 506 sayılı Kanunun 109. maddesinde (5510 sayılı Kanunun “Sağlık Raporlarının Usul ve Esasları”na dair 95. maddesinde) hükme bağlanmıştır. Buna göre, kurum sağlık tesisleri tarafından raporlara dayanılarak verilen kararlara karşı ilgililerin Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu'na itiraz hakları mevcut olup, Kurulun verdiği karar SGK. yönünden bağlayıcı olmasına karşın, sigortalı açısından aynı durum sözkonusu değildir.

Dava konusuna ilişkin olarak Yüksek Sağlık Kurulu, 18.05.2011 tarih 2011/2057 Esas ve 39/2673 Karar sayılı kararında; "18.03.1998 tarih, 23290 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlü Yönetmeliğine göre sigortalıda mevcut olan % 40 oranındaki vücut fonksiyon kaybının, 21.08.2009 tarihli kontrol muayenesi bulgularına göre 16.07.2006 tarih, 26230 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlü Yönetmeliğine göre % 30 olduğunu, sigortalının hastalığının aynı olmasına karşın, oran farkının yönetmelik değişikliğinden kaynaklandığını" belirtmiştir.

Hal böyle olunca; davacı/birleşen dava davalısı olan sigortalının kazanılmış haklarının korunması ilkesinden hareketle, sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlandırıldığı ilk tarih itibariyle yürürlükte olan yasal mevzuat çerçevesinde mevcut olan % 40 oranındaki vücut fonksiyon kaybının kontrol muayenesine tabi tutulduğu 2009 yılı itibariylede devam ettiğinin Kurum yönünden bağlayıcı olan Yüksek Sağlık Kurulu raporuyla belirlenmiş olması karşısında, sigortalının açtığı davanın kabulüne, Kurumun açtığı birleşen davanın ise reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı/birleşen dava davalısının avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.