Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16830 K.2015/21165

Dava, davalılardan işverene ait işyerinde 2003-2010 yılları arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum ve davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı işveren nezdinde 2003 ile 2010 yılları arasında davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini istemiş; mahkemece ise davalı işyerinde hükümde belirtildiği üzere Eylül 2003 den itibaren Şubat 2010 tarihine kadar toplam 500 gün süre ile sigortasız geçen çalışmaların sigortalı sayılmasının tespitine dair hüküm tesis edilmiştir.

İnceleme konusu davada dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görülmemektedir.

Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanunun 86. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar, kamu düzeni ile ilgili olduğundan, özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Somut olayda ,davacının davalı T... bünyesinde seslendirme sanatçısı olarak çalışmaya başladığı, davalı işveren tarafından sunulan belgelerden Eylül 2003- Şubat 2010 tarihleri arasında davacının seslendirme işinde çalıştığı süreleri gösterir listenin gönderildiği ancak dava konusu dönem içinde T.. M..ne ait iş yerinden SSK’na verilmiş sigortalı işe giriş bildirgesinin ve sigortalı hizmetinin bulunmadığı görülmüştür.

Mahkemece davalı T... kurumu tarafından gönderilen davacının çalışmalarını gösterir yayın listesinde yer alan program süresinin, hiçbir ayrıma gidilmeksizin 3,5 katı alınmak suretiyle çalışma süresinin tespiti uygun bir değerlendirme olmamıştır.Yapılacak iş; öncelikle başrol, yan rol yada figürasyon ayrımı ile davacının çalışma listesinde yer alan programlardan her biri ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle hangi yapımda hangi rolü üstlendiği, seslendirmesi yapılan programın yerli–yabancı hangi kategoride yer aldığı, hangi rolü seslendirdiği,

her program karşılığı gelen yayın ve yapım süresi zira her program için davacının seslendirdiği hangi rol ile yapım süresi karşılığı ne kadar yayın süresi gerektiği ayrı ayrı tüm programlar için somut şekilde hesap edilerek sonucuna göre gerçek ve fiili çalışma süresi belirlenmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde hüküm kurulması usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.