Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/16839 K.2015/21996

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik H...imi ... tarafından düzenlenen raporla dosyad...i kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıd...i karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. ve 5510 sayılı Yasanın 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, h... kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan h...larından olan sosyal güvenlik h...kının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılar... kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İnceleme konusu davada davacı, davalı işverene ait işyerinde 01.03.2002- 19.07.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığı halde, bildirilmeyen bu hizmetlerin tespitini talep etmiştir. Mahkemece davacının, talep ettiği tarihlerde kuruma bildirilen süreler haricinde davalı işyerinde çalıştığına karar verilmiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu b...ımdan; çalışmanın gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanar..., çalışmaların varlığı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dosyada bulunan 2009-2010 yıllarına ait bankaya hitaben yazılan ödeme emirlerine dair kayıtların sebebi ve bu kayıtlara istinaden herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususları ilgili bankadan ve davalı işyerinden sorulmalı,

davacının sunduğu yazılı belgerin

kaynağı araştırılmalı, dava sırasında dinlenilen tanık ifadelerine yansıyan çelişkiler giderilmeli, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince tespit edilerek, davalı işyerinde tespiti istenen dönemde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa, belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde;

iş yerlerinin kapsamı, kapasitesi ile işin ve işyerinin niteliği nazara alınmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılar... uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve dur...samaya yer bır...mayac... biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip t...dir edilerek, davacının çalıştığı iddia edilen süreler tereddütsüz belirlenerek, varılac... sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulm...sızın eksik inceleme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.