Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2015/17288 K.2016/998

Dava, hizmet tespitine ilişkindir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, davacının konserve imalatı yapan işyerinde, 18/07/2006 ile 31/10/2006 döneminde 103 gün, 30/07/2007 ile 09/01/2009 döneminde 519 gün olmak üzere toplam, 612 gün fiilen çalıştığını ancak işe girişinin 02/10/2006 tarihinde yapıldığını, 02/10/2006 ile 31/10/2006 döneminde 24 gün 19/06/2008 ile 09/01/2009 döneminde 182 gün olmak üzere toplam 206 gün sigortalı gösterildiği, kalan 406 günün ise ...'na bildirilmediğinin tespitine karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7. maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir. 506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez”.

Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır./..

Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında dava konusu somut olayda; öncelikle davalı işyerinin kapsamı, davacının davalı işyerinde hangi işlerde çalıştığı, bu çalışmalarının ne kadar süreyle yapılabileceği, buna göre çalışmasının tam zamanlı çalışmayı gerektirip gerektirmediği,

çalışmanın varlığı ve süresi yöntemince araştırılmalı, bordrolu tanıklardan İlker Ilgıt, ... ve ...'ın, davalı işveren nezdinde bazı bölümlerin ürüne göre çalıştıkları, kış aylarında çalışmadıkları, sarma bölümü gibi bazı bölümlerin ise sezonluk çalıştığına yönelik beyanları nazara alındığında, davalının hangi bölümde çalıştığı, sezonluk çalışıp çalışmadığı usulünce tespit edilmeli, dinlenen tanıkların hizmet döküm cetvelleri kurumdan celp edilerek,

davalı işyerinde çalıştıkları dönemler şüpheye mahal vermeyecek şekilde belirlenmeli, tanıklardan ...'ın davacının bir iki ay kadar işten çıkarıldığında yönelik beyanı dikkate alındığında, davacının aralıksız çalıştığını iddia eden tanıklar ... ve ... ile tanık ...'ın beyanları arasında meydana gelen çelişki usulünce giderilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.